10 Eylül 2015 | HABER 138. Sayı (Eylül 2015)

Yalıtım konusunda kamuoyunu ve sektörü bilinçlendirmeyi amaç edinen İZODER, binalarda ısı yalıtımının önemli bir unsuru olan mantolama hakkında doğru bilinen yanlışları açıkladı. Kulaktan dolma yanlış bilgilere karşı bilimsel veriler ışığında doğru bilgileri paylaşmayı görev edindiklerini belirten İZODER Başkan Yardımcısı Ertuğrul Şen, "Günümüzde birçok yapıda kullanılan mantolama son derece güvenilir, sağlıklı, yangına karşı dirençli ve önemli ölçüde enerji tasarrufu sağlayan bir ısı yalıtımı sistemidir" dedi.

İZODER (Isı Su Ses ve Yangın Yalıtımcıları Derneği), binalarda ısı yalıtımı sağlayan mantolama sisteminin güvenilirliği konusunda çalışma başlattı. Isı yalıtımı sistemlerinden sorumlu olan İZODER Isı Yalıtım Komisyonu’nun yaptığı araştırma sonucu mantolama hakkında merak edilen konular, bilimsel verilerle değerlendirildi. Daha önce yapılmış test sonuçlarının da dikkate alındığı çalışmanın sonunda mantolama hakkında bilinmesi gereken gerçekler 5 başlık altında sıralandı.



Mantolamanın birçok yapıda güvenle kullanıldığını vurgulayan İZODER Başkan Yardımcısı Ertuğrul Şen, “Kalitesiz yalıtım malzemesi ve hatalı işçilik konularında her zaman tüketiciyi uyaran İZODER olarak mantolama sistemi hakkında da kamuoyunu bilgilendirmeyi görev edindik. Konut ve işyerlerindeki enerji tüketimini önemli ölçüde azaltmanın ve her mevsim konforlu yaşamanın yolu, binalarımıza ısı yalıtımı yaptırmaktan geçiyor. Sağlıklı bir yapıya sahip mantolama sisteminin ayrıca yangın performansına ilişkin testlerden de başarıyla çıkması, bu uygulamanın ne kadar güvenilir olduğunu ortaya koyuyor” diye konuştu.
İZODER Isı Yalıtım Komisyonu’nun araştırmasıyla hazırlanan 5 maddelik mantolama hakkında doğru bilinen yanlışlar ise şunlar:

YANLIŞ: “Mantolama malzemeleri kanserojen madde içerir”

DOĞRU: Mantolama malzemelerinin kanserojen madde içermesi söz konusu değil, bu ürünler gıda sektöründe dahi güvenle kullanılıyor.
Avrupa Birliği ülkelerinde kullanılan hammadde ve teknolojilerle üretilen ısı yalıtım malzemeleri, Yapı Malzemeleri Yönetmeliği kapsamında üretilerek gerek yurtiçi gerekse AB ülkeleri dahil yurtdışı pazara CE işareti ile sunuluyor. 305/2011/AB sayılı Yapı Malzemeleri Yönetmeliği kapsamındaki ürünler “sağlık, hijyen ve çevre” gibi temel unsurlar çerçevesinde değerlendiriliyor. Bu bağlamda CE işaretine tabi olan ve bu işaret vasıtasıyla AB ve Türkiye pazarında kullanılabilen bir ürünün kanserojen olması söz konusu olamaz. Söz konusu ısı yalıtım ürünlerinin birçoğu (EPS, XPS) inşaat sektörü dışında gıda, ambalaj dâhil birçok sektörde de güvenle kullanılıyor.

YANLIŞ: “Mantolama, Yangın Yönetmeliği’ne aykırıdır”

DOĞRU: Mantolama, Yangın Yönetmeliği’ne aykırı değil, yangına dirençli, güvenli bir uygulamadır.
Mantolama sistemi, Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik ve ilgili genelgelere uygundur. Türkiye’de yirmi yılı aşkın süredir kamu projeleri dahil 400 milyon metrekarenin üzerinde mantolama uygulaması yapıldı. Mantolama sistemlerinin yangın performansına ilişkin testlerinde de alevlerin cephe boyunca ilerlemesine neden olmadığı anlaşılıyor.



YANLIŞ: “Mantolama, söylendiği gibi yüzde 50 yakıt tasarrufu sağlamıyor”

DOĞRU: Mantolama, doğru ürün ve uygulamayla rahatlıkla yüzde 50 yakıt tasarrufu sağlıyor.
Mantolama sisteminin uygulandığı yapılarda elde edilen tasarrufun oranı, bina tipi, bina kullanım özellikleri, yalıtım kalınlığı, yalıtım bütünlüğü, iklim gibi birçok parametreye bağlıdır. Yüzde 50 tasarruf, ortalama bir hesap değeridir; altında gerçekleşebileceği gibi, çok üzerinde de olabiliyor. Konuyla ilgili yapılan deneysel çalışmalarda, Türkiye standartlarında bir mantolama ile büyük oranda yüzde 50 tasarrufa ulaşıldığı tespit edildi.
Bununla birlikte, mantolama sonrası yüzde 50 tasarruf beklenirken yüzde 30 elde edilmişse, aradaki yüzde 20’lik fark, konfor artışına gitmiş olabilir. Yani yalıtım sonrası konut sahibi, “Ne de olsa yalıtımım var” mantığıyla sıcaklık set değerini yükseltebilir veya kalorifer peteğini kıstığı/kapattığı odaların peteğini açabilir. Bu gibi durumlarda yüzde 50’lik tasarrufun yüzde 30’u faturaya yansırken, yüzde 20’si konfor artışı olarak bina sahibine geri döner. Bundan dolayı bina sakinleri hesaplara güvenmeli, toplam fayda değerlendirmesi yapmalıdır.

YANLIŞ: “Dübeller binayı delik deşik ederek zayıflatır”

DOĞRU: Dübellerin kesinlikle binaya olumsuz bir etkisi yoktur.
Dübellerin gerek yüzeysel alanın küçüklüğü, gerekse 1970’li yıllardan beri Avrupa’da edinilen tecrübeyle etkisinin ihmal edilebilecek seviyede olduğu ve bina statiğine negatif bir etkide bulunmadığı tespit edildi. Taşıyıcı elemanlara yapılan dübeller “pas payı” denilen, görevi sadece taşıyıcı elemanlardaki demir donatıyı dış atmosfer koşullarından ve korozyondan korumak olan, doğrudan bu elemanların taşıyıcılığıyla alakası olmayan katman içinde kaldıkları ve taşıyıcı elemanların asıl taşıyıcılıklarını gerçekleştiren kesit çekirdeğine nüfuz etmedikleri için bina statiğine olumsuz bir etki yapmıyor. Yüzey alanı 10 bin cm2 olan bir plakada, açılan dübel alanı sadece  4,71 cm2 olmaktadır; yani oransal olarak 10 binde 5’in altındadır.

YANLIŞ: “Hava almayan duvarlar nedeniyle havasız kalınıyor veya mecburen pencere açıldığı için binalar kışın soğuyor, yazın ısınıyor, böylece yalıtım çabaları boşa gidiyor”

DOĞRU: Bina havasız kalmadığı gibi buhar geçirgenliği sağlanıyor. Ayrıca mantolamayla bina sıcak tutulduğu için pencere açılarak yapılan havalandırma sonrasında oda sıcaklığı hızla eski haline geliyor.
Binalarda ihtiyacımız olan temiz hava, bina kabuğu üzerinden gerçekleşecek geçişten çok daha fazla. Bundan dolayı dış cephe duvarlarında mantolama olup olmadığına bakılmaksızın, temiz hava ihtiyacımız için binalar mutlak suretle pasif veya mekanik olarak havalandırılmalı. Mantolama ile bina sıcak tutulduğu için pencere açılarak yapılan havalandırma sonrasında oda eski sıcaklığına hızlı bir şekilde gelir. Mantolama olmayan binalarda ise duvarlar soğuk olduğu için havalandırma sonrası oda sıcaklığı hızlı yükselemez. Bu sebeple mantolama olmayan binalarda havalandırma yapmaya eğilim psikolojik olarak daha düşük olacağından iç hava kalitesi de daha düşük olur. Ayrıca bina kabuğundan beklenen, havalandırmadan ziyade su buharı geçirgenliğidir. Çünkü su buharı yoğuşma dolayısıyla bina kabuğu içerisinde kalabiliyor. Bina kabuğunun bu yoğuşma suyunu bertaraf etmeye yetecek asgari su buharı geçirgenliğine sahip olması gerekir. Bu nedenle TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı’nda yoğuşma hesabı da yapılıyor.