11 Ekim 2010 | TEKNİK MAKALE 86. Sayı (Eylül-Ekim 2010)

1970’li yılların başından beri kullanılmakta olan GRC (Elyaf Katkılı Beton), dünyada 25 yıldan fazla bir süredir ses bariyeri olarak da işlev görüyor...
1970’li yılların başından beri kullanılmakta olan GRC (Elyaf Katkılı Beton), dünyada 25 yıldan fazla bir süredir ses bariyeri olarak da işlev görüyor. Maalesef ülkemizde ses yalıtımıyla ilgili yapılan çalışmaların yeterli olmaması ve gereken önemin verilmemesi, bu konuda firmaların da gerekli çalışmaları yapmaması sonucunu doğuruyor. Betofiber tüm dünyada 25 yılı aşkın bir süredir kullanılmakta olan GRC Elyaf Katkılı Beton Ses Bariyerlerini (GRC Noise Barriers) ülkemiz ile tanıştırarak bir yeniliğe daha öncülük etti.
Tüm dünyada gelişmiş şehirlerde yeni otoyollar ve raylı toplu taşıma sistemleri boş alan için birbirleriyle yarışıyor. Sonuç olarak ana trafik yolları gitgide ticari ve konut alanlarına doğru kayıyor. Bu konuyla ilgili genel kanı, trafik yollarının neden olduğu ses yoğunluğunu azaltmak için önlem almaktır.

Betofiber GRC Ses
Bariyerlerinin Akustik
Performansı
Homojen bir malzemenin ses yalıtımı kabiliyeti üç fiziksel niteliğe dayanıyor:

-     Yüzey Kütlesi (Birim alan ağırlığı)
-     Katılık
-     Sönümleme

Bu fiziksel niteliklerden en önemlisi birim alan ağırlığıdır. “Ağırlık Kuralı Eğrisi”ne göre, yol trafiğinin neden olduğu ortalama sınırlar üzerinde incelendiğinde, 10 mm kalınlığındaki 20 kg/m2 ağırlığındaki GRC Ses Bariyerleri yaklaşık olarak 30 dB ses yalıtımı sağlıyor.  
100-3150 Hz frekans aralığında, 9,3 mm kalınlığında 17,67 kg/m2 birim ağırlığındaki GRC (Elyaf Katkılı Beton) Ses Bariyerlerinin fiili testinde de ses yalıtım değerinin 31,2 dB  olduğu görülmüş.
Böylelikle anlaşılmaktadır ki, ince bir malzeme olmasına rağmen GRC (Elyaf Katkılı Beton) Ses Bariyerleri etkili bir ses yalıtımının yanında, dizayn yapılırken tasarlanan tüm estetik şekillerde üretilebilme olanağıda veriyor.

Alternatif dizaynlar

Reşektif Bariyerler: En basit ve sık kullanılan ses bariyer tipi reşektif bariyerlerdir. Birim alan ağırlıkları ile sesin geçmesini engelliyorlar. GRC Ses Bariyerleri diğer malzemelerle karşılaştırıldığında hafişiğiyle önemli bir avantaja da sahip.
fiekil 1’de Avustralya’daki örnekte görüldüğü gibi mevcut viyadüklere reşektif bariyerler uygulanmış. Viyadüklerin çevresinde, eski geleneksel evlerin yerini yeni yüksek katlı binalar almış. Yüksekliği artan binalar, viyadüklerden gelen ses yoğunluğunun içerisinde kalmış ve bu nedenle ses bariyerleri ihtiyacı oluşmuş.
Bu uygulamalarda estetik amaçlı olarak, GRC Ses Bariyerleri diğer malzemelerle beraber kullanılmış. Bu durum GRC Ses Bariyerlerinin maksimum verim alınmasını engelliyor. Eğer ses bariyerlerinin kullanıldığı yerlerde yüksek binalar mevcutsa, yolun karşı tarafında bulunan ses bariyerlerinden reşekte olan ses, yüksek katlara ulaşan sesin artmasına neden olabiliyor.  

Ses Dağıtıcı Bariyerler: Reşekte edilmiş sesi azaltmak, GRC’nin dizayn esnekliği ile imal edilen ve ses dağıtıcı şekillerden oluşturulan bir yüzey ile de mümkün. Bu durumda, reşekte yüzeyi açılı bariyerler, sesi yukarıya doğru ve yol boyunca dağıtıyor ve binaların karşısına geri dönmesine engel oluyor.

Ses Emici Bariyerler: GRC Ses Bariyerlerinden en önemlisi Ses Emici Bariyerler. Bu etkili bloklar sesi panele doğru aktarıyor ve genellikle çok az sesi de yola doğru geri reşekte ediyor. 1980’li yıllarda Avustralya’da Rocla Composites and Victoria Roads Authority tarafından dizayn edilen ve yoğun şekilde kullanılan bir malzeme. Aynı firma tarafından Avustralya, Tayland ve Malezya’da birçok projede kullanılmış. Malezya’da üretici firma, ‹slami motişeri ses bariyerleri üzerinde uygulayarak ve aynı ses emici performansı sağlayarak bir yeniliğe imza atmış. (Şekil 3)
GRC (Elyaf katkılı beton) ses emici bariyerlerinin performansının ana özelliği yapısından kaynaklanıyor. GRC ses emici bariyer yüzeyi üzerinde bulunan yüzde 50 oranındaki boşluk, trafik nedeniyle oluşan sesin panel içerisine girmesini sağlıyor. Bariyer içerisinde ses dalgalarının akustik enerjisi önemli anlamda bir reşekteye uğramayarak yayılıyor. GRC Ses Emici Bariyerin arka yüzü de geriye kalan sesin dışarı kaçmasını engelliyor.
CSIRO-Avustralya Akustik Laboratuvarları tarafından frekans aralığı 100-3150 Hz üzerinde yapılan fiili testte, ses azaltma katsayısı (NRC) 0.95 ve ses yalıtım değeri 34 dB olarak belirlenmiş. GRC Ses Emici Bariyerler, 70 kg/m2den daha az ağırlığa sahip olan bir panel olarak diğer mevcut ses bariyer sistemlerinden daha iyi performansa sahip. (Şekil 5-6)  

Sonuç: GRC, genellikle ince kesiti ile hafif ağırlıklı bir malzeme olarak adlandırılıyor. Buna rağmen, sahip olduğu yüksek birim alan ağırlığı ses geçişine çok etkili bir şekilde engel oluyor. ‹çerisinde çelik karkas içermeyen GRC Ses Bariyerleri donmaya karşı yapılan tuz dökümünden etkilenmiyor. Böylelikle tüm bu avantajlarını dizayn esnekliğiyle birleştirdiğinde GRC Ses Bariyerleri, özellikle yüksek yapılarda en ideal malzeme olarak bu konuda ön plana çıkıyor. Otoyol inşaatlarında giderek önem kazanan akustik aplikasyonlarda GRC Ses Bariyerlerinin kullanımı giderek artıyor.