Mal sahibi ve mimarın, bir projenin yapım ile ilgili iş programını geliştirirken, sanayi tipi ısı yalıtım sisteminin değerini fark etmesi oldukça önemlidir.Mal sahibi ve mimarın, bir projenin yapım ile ilgili iş programını geliştirirken, sanayi tipi ısı yalıtım sisteminin değerini fark etmesi oldukça önemlidir. Yapım sürecinin ısı yalıtım sistemi uygulama aşaması, genellikle iş programının sonunda yer alır. Isı yalıtım sistemi yüklenicisi, iş programının başında oluşan gecikmelerden dolayı uygulamaya zamanında başlayamaz. Ayrıca, yükleniciye iş programının sonunda da uzatma verilmez. Isı yalıtım sistemi uygulama sürecinin uygun bir şekilde tamamlanması için yetersiz olan süre, sistemde hasara neden olabilir. Sanayi tipi ısı yalıtım sistemi, zayıf iş programı uygulamasından zarar gören tek sistem değildir. İş programının, başından itibaren doğru biçimde ele alınmadığı durumda tüm proje zarar görecektir. Özellikle, sanayi tipi ısı yalıtım sistem yüklenicisine, sistemin doğru uygulanması için yeterli süre verilirse sistemde hasar oluşumu azalacaktır. Gerçekçi bir iş programının yanı sıra tasarım ekibi ile makine mühendisi proje için gerekli çizimleri ve dokümanları doğru olarak hazırlamalıdır. Çoğu durumda makine mühendisleri arşive gider, eski bir ısı yalıtım sistemi şartnamesini tozlu raflardan çekip alır ve ihale dosyasının içine koyar. Şartnamenin büyük bir bölümünün, mevcut proje ile ilgisi yoktur. Ancak, bu işlem mevcut projeye uygun bir şartname hazırlamaktan daha kolay ve çabuktur. Bütün projeler için genel bir şartname olarak kullanılan bu tip eski şartnameler, sanayi tipi ısı yalıtım sistemi ile ilgili olarak makine mühendisinin projeye özel ve önemli durumları dikkate almasını engeller. Binanın kullanımı ile ilgili olarak bir mekanın bağıl nem oranı ve kullanılacak olan ilgili ekipmanlar düşünülmüş müdür? Pazardaki yeni malzemeler dikkate alınmış mıdır? Şartnamede, mevcut projede sanayi tipi ısı yalıtım malzemesinin uygulanması için yeterli alan dahil edilmiş midir? Eğer, sürecin başındaki aşamada bu konular belirlenmemişse, sürecin sonunda hasarların oluşması mümkündür. Hasar oluştuğunda ısı yalıtım sistemi önemli bir konu haline gelir ve mal sahibi, mimar, mühendis ve yükleniciler hep beraber hasarın neden oluştuğunu çözmeye çalışırlar.
İlk defasında doğru yapmak
Örnek olarak, mimari açıdan mükemmel olarak tasarlanmış bir bina düşünün; makine mühendisi binanın kullanımına ve mekanik tesisatın hangi şartlarda işlev göreceğine bağlı olarak proje için uygun ısı yalıtım malzemelerini belirlemiştir. Yapım süreci başlamaktadır. Tesisat yüklenicisi seçilmiştir ve HVAC sistemi için tesisat döşem elemanlarını döşemeye başlamıştır. Genel yüklenici, tesisat yüklenicisinin ısı yalıtım malzemelerini seçmesini uygun görmüştür. Tesisat yüklenicisi, çeşitli ısı yalıtım sistemi uygulayıcı firmalardan ısı yalıtım malzemesi fiyat teklifleri ister. Isı yalıtım sistemi uygulayıcı firmalardan projenin bütçesi dahilinde kalabilmek için fiyatlarını ucuzlatmalarını talep eder. Bu durumda firmalar, maliyetlerden tasarruf sağlayabilmek için ne tür değişikliklerin yapılabileceğini saptamak amacıyla çalışma yaparlar. (Değer Mühendisliği) Çoğu zaman değer mühendisliğinin anlamı, ısı yalıtım malzemesi kullanımını ortadan kaldırmak veya ısı yalıtım malzemesinin kalınlığını azaltmaktır. Mal sahibinin, değer mühendisliği konusundan haberi yoktur. Diğer taraftan, değer mühendisliği nedeniyle ısı yalıtım sisteminin bütünlüğü tehlikeye atılmaktadır. Çoğu zaman, proje maliyetini azaltmak için, şartnamede tanımlanan ısı yalıtım malzemesi yerine başka bir malzeme seçilmektedir. Böylece kalite de tehlikeye atılmaktadır. Bu durumu farkına varan mal sahibi, ısı yalıtım sisteminin tehlikeye atılmaması konusunda ısrarcı davranır. Ödediği tipte ve kalınlıkta malzemelerin kullanılmasını ister. Mal sahibi, mimar ve makine mühendisi, ısı yalıtımı söz konusu olduğunda değer mühendisliğinin kötü bir fikir olduğunu anlayacak kadar eğitim görmüşlerdir. Proje, mühendisin seçtiği kalitedeki ısı yalıtım malzemesi ile tamamlanacaktır. Sürecin bu aşamasında, genel yüklenici önemli bir konumda yer alır. Genel yüklenici, ısı yalıtım sisteminin önemini anlarsa, ısı yalıtım sisteminin doğru uygulanmasını sağlayabilir. Genel yüklenici, ısı yalıtım sistemi yüklenicisinin tüm ilgili toplantılara katılmasını sağlayabilir. Diğer sistemlerin, ısı yalıtım sistemini dikkate alacak şekilde uygulanmasını sağlayabilir.
Tesisat elemanlarının döşendiğini düşünelim; borular birbirlerinin içine geçmekte, ancak birbirlerini merkezlerinden tam olarak ortalamamaktadır. Isı yalıtım sistemi yüklenicisi, sistemin doğru bir biçimde çalışmasını sağlayabilir. Yüklenici, projeyi yapım sürecinin ilk aşamalarından itibaren takip ettiği için bu problemin önceden farkına varacaktır. Isı yalıtım yüklenicisi, bu konuyu tesisat yüklenicisi ve genel yüklenici ile görüşecek ve boru tipi ısı yalıtım sisteminin doğru biçimde uygulanabilmesi için boruların doğru olarak uygulanmasını sağlayacaktır. Problem, sürecin başında çözülmüş olacaktır. Aynı durum boruların birbirlerine çok yakın olarak döşenmesi halinde başta belirlenen kalınlıkta ısı yalıtım malzemesinin uygulanamaması şeklinde de ortaya çıkacaktır. Isı yalıtım sistemi uygulayıcısı, yapım sürecinde yer alan tüm gruplara, mekanik sistem elemanlarının başta belirlenen kalınlıkta ısı yalıtım malzemesinin uygulanabilmesi için yeterli mesafe bırakılacak şekilde döşenmesi gerektiğini bildirecektir. Bu durum gerçekleşmezse, ısı yalıtım sistemi uygulayıcısı gelecekte oluşabilecek hasarlardan sorumlu tutulamaz. Yapım sürecinde her şeyin mükemmel olacağı söylenemez. Isı yalıtım sistemi yüklenicileri mükemmellik beklemez; ancak kendi uygulamalarının yapım sürecinde yer alan diğer gruplar tarafından dikkate alınmasını bekler. National Insulation Association (NIA) ?Unutulan Teknoloji?ye ışık tutmayı amaçlar. Isı yalıtım konusunda, mal sahibi, mimar, makine mühendisleri ve yüklenicilerinin, NIA üyeleri kadar dikkatli olmaları beklenilmez. Ancak, yapım sürecinde yer alan diğer grupların ısı yalıtım sistemi ve uygulamasının öneminin farkına varmaları beklenir. Doğru tasarlanmış iş programları, ısı yalıtım malzemesinin tipi ve kalınlığı gibi konulara gerekli önem verilmiş ve ısı yalıtım malzemesinin uygulanabilmesi için yeterli mesafe bırakılmış uygulamalar, yüklenicilere projenin sonunda karşılaşabilecekleri bir çok problemi projenin başında önlemede yardımcı olur.
* Insulation Outlook Dergisi?nin Mayıs-Haziran 2008 Sayısından Derlenmiştir.
HAKKIMIZDA
