SÖYLEŞİ 59. Sayı (Mart Nisan 2006)

Enerji Verimliliği Eğitim Tesisi’nde, sertifikalı enerji yöneticisi yetiştirilmesi ve halkın bilinçlendirilmesi amaçlanıyor...
Elektrik İşleri Etüt İdaresi bünyesinde açılışı yapılan Enerji Verimliliği Eğitim Tesisi’nde sertifikalı enerji yöneticileri yetiştirilmesi ve halkın bilinçlendirilmesi amaçlanıyor. Tesis, oldukça az enerji kullanıyor ve aydınlatma, ısıtma ve soğutma için gerekli olan enerjinin büyük bir kısmını güneş ve yeraltı ısısı gibi yenilenebilir kaynaklardan karşılıyor. Enerji tasarrufu ve yalıtım tekniklerinin uygulandığı iki katlı binanın toplam alanı 275 metrekare ve tesiste fosil yakıt kesinlikle kullanılmıyor.

Kullandığı enerjisinin yaklaşık yüzde 94’ünü kendisi üretebilen binanın enerji tüketimi, uygulanan yapı ve yalıtım malzemeleri ile pencere sistemi sayesinde yalıtımsız bina tüketimine göre yüzde 75 oranında daha az gerçekleşiyor. Bina dış duvarlarında düşey delikli W sınıfı tuğla üzerine 6 cm kalınlığında ekspande ve ekstrüde polistren köpük; pencerelerde Low-E kaplamalı ve 16 mm hava boşluklu plastik çerçeveli cam; içerisinde vakumlu kürecikler bulunduran ve bu özelliğiyle yalıtıma katkı sağlayan özel boya kaplaması;   

tavanda 16 cm kalınlığında cam yünü ve 8 cm kalınlığında ekstrüde polistren köpük; tabanda yine 8 cm kalınlığında ekstrüde polistren köpük kullanılmış. Böylece binanın yıllık ısı ihtiyacı 97500 kWh’dan 25000 kWh’e indirilmiş.

Isınma için 3,6 kW giriş gücüne karşılık 18 kW çıkış gücünde, performans katsayısı ortalama beş olan toprak kaynaklı ısı pompası kullanılıyor. Yazın soğutma, kışın ise ısıtma ihtiyacının karşılanması amacıyla kullanılan ısı pompası için gerekli olan elektrik enerjisinin tamamına yakını fotovoltaik güneş pillerinden sağlanıyor. Binanın sıcak su ihtiyacı için vakum borulu güneş kollektörleri mevcut. Çevresindeki yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanan, enerjiyi etkin ve verimli kullanan tesisin güneyine yerleştirilen tromb duvarı ve sera bölümüyle kışın ısı ihtiyacının bir kısmı güneş enerjisinden sağlanıyor. Özel Low-e kaplamalı camlar vasıtasıyla tromb duvarı ve sera bölgesinde hapsedilen sıcak hava, bu bölgede yukarı doğru hareket ediyor ve otomatik bir kontrol sistemiyle kumanda edilen hava kanalı vasıtasıyla iç ortama aktarılıyor. Sıcak hava ısısını iç ortama bıraktıktan sonra nispeten daha ılık bir hava olarak alt bölgede bulunan dönüş kanalıyla tekrar tromb duvar bölgesine geliyor. Bu hareket güneş enerjisinin yararlı olduğu sürece devam ediyor.

Binanın ısıtma ihtiyacının büyük bir kısmı ve soğutma ihtiyacının tamamı toprak kaynaklı ısı pompası tarafından karşılanıyor. Isı pompası, 80 metre derinliğinde açılan üç kuyu vasıtasıyla,  yaz ve kış şartlarında 8-10 ûC olan toprak ısısından yararlanıyor ve mevsime göre sıcak veya soğuk akışkanın ısısını fan coiller vasıtasıyla iç ortama göndererek binanın ısıtma veya soğutma ihtiyacını karşılıyor.

Binada demo eğitim setleri de mevcut. Bunlardan birisi Minyatür Bina, diğeri de Pencere Sistemleri...


Minyatür Bina

Uygulamalı eğitim salonunda biri yalıtımlı, diğeri yalıtımsız iki bina maketi bulunuyor. Her iki binanın aynı şartlarda soğutulması/ısıtılması sağlanarak binaların enerji ihtiyacı, bina maketlerinin içerisinde ve dışında bulunan sıcaklık ölçme cihazları ve portatif ölçme cihazları vasıtasıyla ölçümler yapılarak belirlenebiliyor. Ölçümler sonucunda her iki binanın performansı eğitime katılanlarla birlikte değerlendirilebiliyor.

Pencere Sistemleri

Tek camlı, çift camlı ve kaplamalı çift camlı pencere sistemlerinin ısı geçişine karşı davranışları ve güneş ısısıyla ışığını geçirme kabiliyetleri iki ayrı sistem üzerinde veriliyor. Her iki sistemde de ölçme cihazları kullanmak suretiyle ve/veya dokunarak hissetme yoluyla edinilen sonuçlar katılımcılarla paylaşılıyor.  

Eğitimler Başladı

Enerji Yöneticisi Eğitimi’nin ilki 17-28 Nisan 2006 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Eğitime katılan kursiyerler eğitim salonlarında derslerin teorik ve uygulamalı bölümlerini, binalarda enerjinin verimli kullanılabilmesi için alınacak tedbirleri ve yeni teknolojileri kapsayacak eğitimleri alıyorlar. Ayrıca binada elektrikli cihazlar, yalıtım malzemeleri, verimli/verimsiz durumlar için tasarlanmış maket ve sunum setleri üzerinde uygulamalar yapılabiliyor. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü Bina ve Ulaşımda Enerji Verimliliği Şube Müdürü Hakkı Buyruk, eğitimlerin iki hafta olarak planlandığını belirtiyor. Eğitimlere tüm başvuruları kabul ettiklerini söyleyen Buyruk, mühendislik formasyonuna sahip şahıslardan, sınavda ve enerji verimliliği etüt çalışması raporunu hazırlayarak başarılı olanlara Enerji Yöneticisi Sertifikası verildiğini; mühendis olmayanlara da Katılım Belgesi verdiklerini vurguluyor. ‘Tahminimize göre Türkiye’de 500 enerji yöneticine ihtiyaç var. Birinci periyotta 16 kişilik bir gruba eğitim vereceğiz. Müracaatlar oldukça yoğun ve bu eğitimler sürekli tekrarlanacak. Enerji Verimliliği Yasa Taslağı’nın yasalaşmasıyla birlikte müracaatların daha da yoğunlaşacağını tahmin ediyoruz. Üniversiteler ve makine mühendisleri odası gibi kurumlardan belirlenecek olan asgari altyapıyı sağlayabilen kuruluşlara da bu eğitimleri verebilmeleri için yetki verilecek’ diyen Buyruk, ayrıca eğitimlerde konuların çok detaylı olarak işlendiğini vurguluyor.