Yatay Bölmeler ve Döşemeler Yangına karşı en az 2 saat mukavemet gösteren ve alevlerin geçebileceği boşlukları bulunmayan her döşeme bir yatay yangın bölmesi olarak düşünülebilir. 2 saatlik bir dayanıma sahip olmayan diğer döşemeler de yangının yayılmasını geciktirici bir rol oynar. Yanıcı malzemeden asma tavanlarda kesinlikle kaçınılmalıdır. Diğer malzemeden asma tavanlar da gerçek tavan ile aralarındaki boşluk yangının yayılmasına genelde yardımcı olduğundan, önlem düşünülmemişse tavsiye edilmez. Ara bosluğu diğer bina hacimleriyle bağlantısız alçı bir asma tavan ise koruyucu olabilir. Yediden çok katlı binalarda yatay yangın bölmelerinin mukavemetinin 2 saatten fazla olması istenebilir. Yatay yangın bölmeleri de boşluklardan arındırılmış olmalıdır. Binalar gerekli durumlarda düşey ve yatay yangın bölmeleri ile donatılmalıdır. Yalnız can kaybının düşünülmesi durumunda tek veya ikinci çıkışa sahip, iki katlı müstakil konutlarda, tek katlı büro binalarında, tek katlı ve çevresi açık fabrika ve depolarda yangın bölmeleri yapılmayabilir. Sprinkler sistemi ve duman tahliye sistemi yoksa yukarıda sayılanların dışındaki binalarda ve endüstriyel tesislerde, kat alanı 2000 nr'yi geçen, huzur evleri, hastaneler, kreşler, anaokulları ve ilkokullar gibi can güvenliği açısından önem arz eden binalarda kat alanı 1250 nr'yi aşmayacak yangın kompartımanları teşkil edilecektir.

Yangın sınıfı F30B2 olan müstakil, en çok 2 katlı konutlar dışında, bütün döşemeler yangına en az 60 dakika dayanımlı ve yangın kesici nitelikte olacaktır.

Her durumda bodrum tavanı yangına en az 90 dakika dayanımlı olacaktır. Yangına en az 120 dakika mukavemet gösteren ve alevlerin geçebileceği boşlukları bulunmayan her döşeme bir yatay yangın bölmesi olarak kullanılabilir. Ayrık nizamda müstakil konutlar dışında B2 ve B3 sınıfı malzemelerden asma tavanların kullanılması yasaktır.

Yangından Korunmuş Yatay Kaçış Yolları

Bir bina katında, herhangi bir hacimden yangın merdivenine olan uzaklık 30 metreyi aşıyorsa, bunun en az 30 metreyi aşan kısmı ile zemin katta yangın merdiveninden aynı kattaki bina çıkışına giden yollar bu tanıma girer. Katlara ait yatay kaçış yolları ve en az 30 dakika yangına mukavim olmalıdır. Yedi ve daha çok katlı binalarda, zemin katta çıkışa giden yol için bu sınır yükseltilerek 2 saate çıkarılmalıdır. Yangından korunmuş mekanlarda, hiçbir yanıcı malzeme ve tesisatın bulunmasına izin verilmez. Dumandan arındırma özellikle aranır. Korunumlu iç kaçış koridorları ve geçitler için aşağıda belirtilen şartlar aranır. Bir yapıda ya da yapı katında, kaçış yolu olarak hizmet veren korunundu koridor ya da korunumlu holler 3 veya daha az katlı yapılarda 60 dakika yangına dayanıklı, 15.50 metreden daha yüksek yapılarda 120 dakika yangına dayanıklı olacaktır.

Çatılar

Çatıların oturdukları döşemeler yatay yangın bölmesi niteliğinde bulunmalıdır. Bitişik nizam yapılarda, çatılarda çatı örtüsü (üst izolasyon) olarak B2 ve B3 sınıfı malzemeler kullanılması yasaktır. Yangın güvenliği açısından kolay alevlenen B3 sınıfı yapı malzemelerinin inşaatta kullanılmalarına müsaade edilmez. Bunlar ancak bir kompozit içinde veya özel önlemler alınması yolu ile normal alevlenen B2 sınıfına dönüştürüldükten sonra kullanılabilirler. Döşeme üzerinde kolay alevlenen B3 sınıfı malzemeden ısı yalıtımı yapılmasına, üzeri en az 2 cm kalınlığında şap tabakası ile örtülmek şartı ile müsaade edilir. Döşeme kaplamaları da en az B2 ve yüksek binalarda ise en az yanmaz Al sınıfı malzemeden yapılır. Asma tavan arası, yükseltilmiş döşeme altı gibi mahallerin plenum olarak kullanılması durumunda bu bölümler içerisinden sadece mineral, alüminyum veya bakır zırhlı kablolar, rijit metal borular ve esnek metal borular geçirilebilir. Bilgisayar, televizyon, telefon ve iç haberleşme sistemleri kablolarının, yangın korunum sistemlerinin alevlenmeyen sıvılar taşıyan yanmaz malzemeden boruların kullanılmasına izin verilir. Tehlikeli madde depolama hacimlerinin tavanları ve tabanları yanmaz, sızdırmaz, çarpma ile kıvılcım çıkarmaz ve kolay temizlenir malzemeden hafif eğimli olarak yapılmalıdır.

Beton Döşemeler

Beton döşemeler BS 476: kısım 21'e göre alttan yangınla karşılaştığında üç kriteri sağlamalı: yük taşıma kapasitesi, bütünlük ve yalıtım. Asma tavanla yangına karşı korunmuş döşemeler BS 476: kısım 23 ve kısım 8'e göre test edilir. Betonarme döşemenin yangına karşı yalıtımında dikkat edilecekler: aBeton yoğunluğu yalnız betonun mukavemetini değil, fakat aynı zamanda yalıtım özelliklerini ve yangına karşı parçalanmaya olan hassasiyetini de etkiler. bBeton (betonun tipine bağlı olarak) eğer betonun nemi % 23'ten daha fazlaysa ve yangına maruz kalırsa parçalanır. cBeton döşeme kalınlığı betonun yalıtımına ve mukavemetine katkıda bulunur, fakat en alttaki döşeme demirlerini saran paspayı betonu kritiktir. Eğer paspayları yetersizse (minimum 4 cm beton ve ikinci etriye) beton döşeme iyileştirilmeli. dBetonarme döşemeyi taşıyan çelik elemanlar yangına karşı korunmalı. eAsma tavanlar, aydınlatma elemanları, döşemeyi delen servis elemanları, boşluk bariyerleri çok iyi dizayn edilmeli.

Kaynaklar

1İsover, AMF, Celotex, Donn, Armstrong, Chicago Metallic, Owa, USG. Regibs, Knauf, Echophon, Paroc, Rockvvool, Eurocoustic, CKM teknik föyleri ve web siteleri

2Yangın Mevzuatı ve Yangın güvenlik önlemleri

Faruk BİLAL

Himerpa A.Ş.