Kalsiyum sülfat dolgulu levhalarla REI 90 sağlanır. Yangın bariyerleri 20 metreden daha uzun yerleştirilmemeli. Döşeme panelleri duman ve alev yayılımı açısından A sınıfı olmalıdır. (ASTM E84). Çelik yüzeyler Class O (BS 476/6), alev yüzey yayılımı Class 1(BS 476/7) olmalıdır. Avrupa Yangın Şartnamesinden Uygulama alanları yangın direnci olan bağımsız yükseltilmiş döşemelerdir. Standart(lar) EN 135012, EN 135013, EN 135014 (sınıflandırma) ve EN 19921.2, EN 19931.2, EN 19941.2, EN 19951.2, EN 19961.2, EN 19991.2 (Eurocode'lar); 89/106/EEC direktifinin 5 (1) maddesinde tarif edilen koruma işlemlerinin aynısına tabi olacaktır. Sınıflandırma: El 15, 30, 45, 60, 90, 120, 180, 240'dır. (Burada E: bütünlük, I: Yalıtım, R: yük taşıma kapasitesidir; yanındaki sayı da dakika olarak yangın direncini ifade eder). Elemanın test edilip edilmediği ve tam yangın dayanımını göstermek için "ty"(tam yangın)6 ibaresinin veya sadece azaltılmış sabit sıcaklığa maruz kaldığını göstermek için "as" (azaltılmış sabit sıcaklık) ibaresinin ilavesiyle sınıflandırma tamamlanır. Döşemelerde R, RE, REI 30180 dakika iken döşeme boşlukları E, El ve yükseltilmiş döşemelerde R, RE, REI 30 olabilir.

Yatay bölmeler ve Döşemeler

Yangına karşı en az 2 saat mukavemet gösteren ve alevlerin geçebileceği boşlukları bulunmayan her döşeme bir yatay yangın bölmesi olarak düşünülebilir. 2 saatlik bir dayanıma sahip olmayan diğer döşemeler de yangının yayılmasını geciktirici bir rol oynar. Yanıcı malzemeden, yükseltilmiş döşemelerde kesinlikle kaçınılmalıdır. Yediden çok katlı binalarda yatay yangın bölmelerinin mukavemetinin 2 saatten fazla olması istenebilir. Yatay yangın bölmeleri de boşluklardan arındırılmış olmalıdır. Binalar, gerekli durumlarda düşey ve yatay yangın bölmeleri ile donatılmalıdır. Yalnız can kaybının düşünülmesi durumunda, tek veya ikinci çıkışa sahip, iki katlı müstakil konutlarda, tek katlı büro binalarında, tek katlı ve çevresi açık fabrika ve depolarda yangın bölmeleri yapılmayabilir. Sprinkler sistemi ve duman tahliye sistemi yoksa yukarıda sayılanların dışındaki binalarda ve endüstriyel tesislerde, kat alanı 2000 m2'yi, huzur evleri, hastaneler, kreşler, ana ve ilkokullar gibi can güvenliği açısından önem arz eden binalarda kat alanı 1250 nr'yi aşmayacak yangın kompartımanları teşkil edilecektir. (Madde 24)

Yangın sınıfı F30B2 olan müstakil en çok 2 katlı konutlar dışında, bütün döşemeler yangına en az 60 dakika dayanımlı ve yangın kesici nitelikte olacaktır. Her durumda bodrum tavanı yangına en az 90 dakika dayanımlı olacaktır. Yangına en az 120dakika mukavemet gösteren ve alevlerin geçebileceği boşlukları bulunmayan her döşeme bir yatay yangın bölmesi olarak kullanılabilir. Ayrık nizamda müstakil konutlar dışındaB2 ve B3 sınıfı malzemelerden asma tavanların kullanılması yasaktır. Bina döşemelerinde aranan yangın dayanım şartlan Ek4'de gösterilmiştir. (Madde 26)

Yangından korunmuş yatay Kaçış yolları

Bir bina katında , herhangi bir hacimden yangın merdivenine olan uzaklık 30 metreyi aşıyorsa, bunun en az 30 metreyi aşan kısmı ile zemin katta yangın merdiveninden aynı kattaki bina çıkışına giden yollar bu tanıma girer. Katlara ait yatay kaçış yolları en az 30 dakika yangına mukavim olmalıdır. Yedi ve daha çok katlı binalarda , zemin katta çıkışa giden yol için bu sınır yükseltilerek 2 saate çıkarılmalıdır. Yangından korunmuş mekanlarda hiçbir yanıcı malzeme ve tesisatın bulunmasına izin verilmez. Dumandan arındırma özellikle aranır. Korunurdu iç kaçış koridorları ve geçitler için aşağıda belirtilen şartlar aranır. Bir yapıda ya da yapı katında, kaçış yolu olarak hizmet veren korunumlu koridor ya da korunumlu holler 3 veya daha az katlı yapılarda 60 dakika yangına dayanıklı, 15.50 metreden daha yüksek yapılarda 120 dakika yangına dayanıklı olacaktır. (Madde 36)

Çatılar ve döşemeler

Çatıların oturdukları döşemeler yatay yangın bölmesi niteliğinde bulunmalıdır. (Madde 28) Yangın güvenliği açısından kolay alevlenen B3 sınıfı yapı malzemelerinin inşaatta kullanılmalarına müsaade edilmez. Bunlar ancak bir kompozit içinde veya özel önlemler alınması yolu ile normal alevlenen B2 sınıfına dönüştürüldükten sonra kullanılabilirler. Döşeme üzerinde kolay alevlenen B3 sınıfı malzemeden ısı yalıtımı yapılmasına, üzeri en az 2 cm kalınlığında şap tabakası ile örtülmek şartı ile müsaade edilir. Döşeme kaplamaları da en az B2, ve yüksek binalarda ise en az yanmaz Al sınıfı malzemeden yapılır, (madde 29) Asma tavan arası, yükseltilmiş döşeme altı gibi mahallerin plenum olarak kullanılması durumunda bu bölümler içerisinden sadece mineral, alüminyum veya bakır zırhlı kablolar, rijit metal borular ve esnek metal borular geçirilebilir.

Bilgisayar, televizyon, telefon ve iç haberleşme sistemleri kablolarının, yangın korunum sistemlerinin, alevlenmeyen sıvılar taşıyan yanmaz malzemeden boruların kullanılmasına izin verilir, (madde 87) Tehlikeli madde depolama hacimlerinin tavanları ve tabanları yanmaz, sızdırmaz, çarpma ile kıvılcım çıkarmaz ve kolay temizlenir malzemeden hafif eğimli olarak yapılmalıdır. (Madde 104 h)

Beton Döşemeler

Beton döşemeler BS 476:kısım 21'e göre alttan yangınla karşılaştığında üç kriteri sağlamalı: yük taşıma kapasitesi, bütünlük, yalıtım. Betonarme döşemeyi yangına karşı yalıtımında dikkat edilecekler: aBeton yoğunluğu yalnız betonun mukavemetini değil, fakat aynı zamanda yalıtım özelliklerini ve yangına karşı parçalanmaya olan hassasiyetini de etkiler. bBeton (betonun tipine bağlı olarak) eğer betonun nemi %23'den daha fazlaysa ve yangına maruz kalırsa parçalanır. cBeton döşeme kalınlığı betonun yalıtımına ve mukavemetine katkıda bulunur, fakat en alttaki döşeme demirlerini saran pas payı betonu kritiktir. Eğer pas payları yetersizse (minimum 4 cm beton ve ikinci etriye) beton döşeme iyileştirilmeli. dBetonarme döşemeyi taşıyan çelik elemanlar yangına karşı korunmalı, eyükseltilmiş döşemeyi delen servis elemanları, boşluk bariyerleri çok iyi dizayn edilmeli.

Türkiye Yangından Korunma Yönetmeliğinden

Mağaza binaların döşemelerinde kullanılan malzemeler F90A olmalı. Mağazaların yangına dayanıklı tavan döşemesi olmayan satış hacimlerini örten çatıların taşıyıcı kafesleri de F90 A şartına uymalı. Ayrıca duvar ve döşeme kaplama ve yalıtımları A sınıfı bir malzemeden yapılmalı. (Ek7) Toplantı salonları dendiğinde > 100 kişi olan sinema tiyatrolar, > 200 kişi olan konferans salonları, > 200 kişi olan sirk, spor tesisi, manej, yüzme havuzu , > 400 kişi olan lokanta, kantin, düğün salonları, çadırlı birahane, >1000 kişi olan açık hava sineması ,>500 kişi olan stadyum, yüzme stadyumu, buz stadyumu, koşu veya ata binme alanı anlaşılır. Toplantı Salonları ile Dış Hacimler Arasındaki Döşemeler Koridorların üst ve alt Döşemelerinin yangın dayanımı F90A .diğer döşemelerde F30AB olacaktır. Tavan döşeme kaplamaları A sınıfı malzemeden olacaktır. (Ek 8) Garajlarda araba taşımayan döşemeler (F90 A olmadıklar, takdirde) ve çatı konstrüksiyon ve örtüsü (Çatı altı garajdan F90 A snıfı bir döşeme ile ayrılmamışs a) A sınıfı bir malzemeden yapılmalı. G>rajlarda döşeme ve çatı örtü ve yalıtımı büyük garajlarda A, diğerlerinde (Kazan daireleri, her yanıcı madde depoları ve yakıtlı motor daireleri için Ek 9'daki 2'nci kolon göz önüne alınmalıdır. Katı, sıvı ve gaz yakıt depoları ve bunların yakıldığı ocakların yerleri için Ek 9'daki 2'nci kolonda F90 A yerine Fİ80 A konulur.) B sınıfı malzeme kullanılır. Garajlar ve altlarındaki diğer hacimlerin; orta boy veya büyük açık garajlar en üst park alanının zeminden yüksekliği 22 mt; üstü kullanılmayan orta boy veya büyük tek kat garajların döşemeleri F90A'yı sağlamalı. Tekil binalı küçük yer üstü Garajlar ve Başka kullanımlı binalarda küçük garajların döşemeleri F30B veya A sınıfı malzemeyi sağlamalı. (EK9) Çok katlı endüstriyel yapılar için güvenlik seviyesi, yangın yükü ve koruma sınıfına göre F30'dan F180'e kadar farklı koruma sınıfları vardır. (Ek 10) Taşyünü ile Yangın bariyeri Çivili ve yapıştırmak Taşyünü Yangın yalıtım Detayları Taşyünü kalınlığı 7cm için 1 saat, 10 cm için 2 saat, 15 cm için 3 saat, 16 cm için 4 saat yangın dayanımı sağlar.

Sonuç

Yükseltilmiş döşeme altlarında da yangın ve duman yayılımının yavaşlatılması insanların kaçabilmesi için biraz daha zaman kazanılabilmesi, bina taşıyıcı sisteminin ayakta kalabilmesi için yangın yalıtımı yapılmalı.

Kaynaklar

1. Rockvvool

2. Tate

3. Cryotherm

4. Corofıl

5. Ovvenscorning
Faruk BİLAL

Himerpa