Yirminci yüzyıla kadar kullanılan malzemelerin taşıyıcılık olanakları, tasarımı çok ciddi anlamda etkiliyor ve ona şekil veriyordu. Oysaki teknolojinin gelişmesine paralel olarak günümüzde yapı sektörüne yepyeni ve alabildiğine kullanabileceği ufuklar açılmıştır. Günü anlamak ve yorumlamak, diğer disiplinlerle işbirliği sağlamak isteği ve bunun sonunda gelişen tasarımın inşasını denetlemek gerekliliği geçmişte olmadığı kadar bilgi, deneyim ve nitelikli işgücü gerektirmektedir.

Tüketiciler tarafından fazlaca bilinmeyen ve önem verilmeyen su yalıtımının uygulamanın başlangıcında bina maliyetinin küçük bir bölümünü oluşturmasına karşın yalıtımın uygulanmaması veya eksik uygulanması sonucu doğan zararlar çok daha fazla olmaktadır; hatta kimi zaman geri dönüş olanağı da bulunamamaktadır. Bu nedenle yalıtım konusunda tüketicilerin bilinçlendirilmesi ve eğitilmesi gerekmektedir.

Bu çalışma kapsamında, su yalıtım malzemeleri üreten firmaların uygulamalarda karşılaştıkları sorunları ve getirdikleri çözüm önerilerini, genel olarak kullanıcı şikayetlerinin neler olduğunu ve neden kaynaklandığını, malzeme seçerken dikkate alınan ölçütlerin neler olduğunu, tasarımcılara ve üretici firmalara düşen görevleri belirlemek amacıyla, metropol kentlerimizde üretimin yanında su yalıtımı detay çözümleri üzerinde araştırma ve geliştirme olanakları bulunan firmaların katıldığı bir anket çalışması tarafımızdan yapılmıştır.

Bu makalede, söz konusu anket sorularına ilgili firmaların verdikleri yanıtlar firmalara ilişkin bilgiler, malzeme seçim ölçütleri, firmalara ve tasarımcılara düşen görevler olmak üzere üç grup şeklinde sunularak ayrıntılı biçimde irdelenmiştir. Bu değerlendirmelerden elde edilen genel sonuçlar ve öneriler maddeler şeklinde verilmiştir.

Sunulan çalışmada ulaşılan sonuç kısaca şöyle özetlenebilir: ‘Su yalıtımında, ancak doğru detaylandırma, uygun malzeme seçimi, kalifiye işçilik, çağdaş bilgi, bilinçli ve sağlıklı uygulama ile başarıya ulaşmak olanaklıdır.’

GİRİŞ

Su yalıtımı inşaat sektörünün her alanında gündemde olan sorunlardan biridir. Su yalıtım malzemeleri konusunda dünya standartlarını yakaladığımızı gönül rahatlığıyla söyleyebilmemize karşın maalesef ülkemizde yalıtımın önemi, hem uygulayıcılar hem de ihtiyaç sahipleri tarafından yeterince bilinmemektedir. Son yıllarda yalıtım firmalarının üretim teknikleri yönünden çok gelişmiş oldukları izlenmektedir. Her koşula uygun yalıtım malzemeleri bulunmakla birlikte ancak bu konuya gereken önem verilerek ve gereken özen gösterilerek ilgili sorunların kökten çözülmesi mümkün olabilir.

Tüketiciler tarafından fazlaca bilinmeyen ve önem verilmeyen su yalıtımı, uygulamanın başlangıcında bina maliyetinin küçük bir kısmını oluşturduğu halde yalıtımın uygulanmaması veya eksik uygulanması sonucu doğan zararlar çok daha fazla olmaktadır, hatta kimi zaman geri dönüşü olanaklı değildir. Bu nedenle yalıtım konusunda tüketicilerin bilinçlendirilmesi ve eğitilmesi gerekmektedir.

Güvenilir bir yalıtımın yapılması ve başarısı; yalıtımın ön proje aşamasında tasarlanması, hangi aşamada hangi detayın kullanılması gerektiğinin bilinmesi, kullanılacağı ortam koşullarına uygun malzeme seçimi, doğru uygulama, kaliteli işçilik ve sürekli denetim ile olanaklıdır. Bu konularda üretici ve uygulayıcı firmalara büyük görevler düşmektedir ve bu firmaların bünyesinde çalışan elemanların iyi bir teknik bilgiye sahip olması, malzemeyi çok iyi tanıması gerekmektedir.

Bu çalışma kapsamında;

 Su yalıtım malzemeleri üreten firmaların uygulamalarda karşılaştıkları sorunları ve getirdikleri çözüm önerilerini,

 Genel olarak kullanıcı şikayetlerinin neler olduğunu ve neden kaynaklandığını,

 Malzeme seçerken dikkate alınan ölçütlerin neler olduğunu,

 Tasarımcılara ve üretici firmalara düşen görevleri,

belirlemek amacıyla bir anket çalışması yapılmıştır. Anket sonuçları, betimsel analiz tekniği kullanılarak değerlendirilmiştir [1]. Su yalıtım malzemeleri üreten firmalarla yapılan bu anket çalışmasına, metropol kentlerimizde üretimin yanında detay çözümleri geliştiren firmalar katılmıştır ve sorulan sorular 3 grupta toplanmıştır. Birinci grupta yer alan sorular ankete katılan firmalar hakkında bilgi almayı amaçlamıştır.

İkinci gruptaki sorular malzeme seçiminde dikkate alınan ölçütleri, genel olarak kullanıcı eleştirilerinin neler olduğunu, uygulamalar sonrasında karşılaşılan sorunların neler olduğunu, nereden kaynaklandığını ve şikayetler üzerine ne gibi önlemler alındığını belirlemeyi amaçlamıştır.

Üçüncü grupta bulunan sorular ise firmalara ve tasarımcıya düşen görevleri belirlemeye yöneliktir.

Firma Bilgileri

İlk aşamada, ankete katılan firmaların büyüklüğünü belirleyebilmek amacıyla firmalarında çalışan eleman sayısı sorulmuştur. Ankete katılan firmaların %50’sinde 101’den fazla kişi; %17’sinde 51-100 kişi; %17’sinde 11-50 kişi ve %8’inde 1-10 kişi çalışmaktadır. Firmalardan biri(%8) bu soruya yanıt vermemiştir. Bu dağılıma göre, büyük ölçekli firmaların ve küçük ölçekli firmaların eşit ağırlıkta olduğu söylenebilir.

Ankete katılan firmalara ‘Firma olarak hangi hizmet gruplarına sahip oldukları’ sorusu yöneltilmiştir. Bu soru değişik seçenekleri olan ve birden çok seçeneğin işaretlenebileceği bir sorudur. Bu soruya verilen yanıtların grafiksel gösterimi Grafik 2’de sunulmuştur. Yanıtlar incelendiğinde firmaların en çok danışmanlık hizmeti (%50) ve bunun ardından etüt/proje ile satış-pazarlama (%42) hizmeti verdikleri anlaşılmaktadır.

Ankete katılan firmalara ‘Üretimini yaptıkları su yalıtım malzemelerinin neler olduğu’ sorusu yöneltilmiştir. Bu soru, seçenekleri olan ve birden çok seçeneğin işaretlenebileceği bir sorudur. Bu soruya verilen yanıtlar Tablo 1’de yer almaktadır.

Firmaların yanıtları doğrultusunda hazırlanan yukarıdaki tablo incelendiğinde; bir firmanın (%8) okside bitümlü örtüler ürettiği, 11 firmanın (%92) okside bitümlü örtü üretiminin bulunmadığı görülmektedir. 8 firma (%67) polimer bitümlü örtü üretmekte, 4 firma (%33) bu ürünün üretim teknolojisine sahip değildir ancak bu firmalardan ikisi bu ürünü ithal etmektedir. 2 firma (%17) PVC, 2 firma (%17) ECB, 1 firma (%8) PİB, 1 firma (%8) PE, 1 firma (%8) ise CSPE üretimini yapmaktadırlar. Firmalar EPDM ve CPE üretim teknolojisine sahip değildirler. Bitüm esaslı likit malzemelerden asfalt solüsyonlarını 3 firma (%25), asfalt emülsiyonlarını 5 firma (%42), kreozotu 1 firma (%8) üretmekte, sıvı plastik esaslı likitlerden ise PVA esaslı malzemeleri 2 firma (%17), PU esaslı malzemeleri 4 firma (%33), epoksi reçineleri 4 firma (%33), çimento esaslı malzemeleri 3 firma (%25) üretmekte. 4 firma (%33) bitüm esaslı pastaların üretim teknolojisine, 3 firma (%25) ise çimento esaslı pastaların üretim teknolojisine sahiptir. Yapı kimyasalları, derz malzemeleri türünden sıvaların üretim teknolojisine 3 firma (%25) sahiptir. Boyaları 3 firma(%25), yapıştırıcıları 4 firma (%33), koruyucuları 3 firma (%25), tamir malzemelerini 3 firma (%25), harç katkılarını 3 firma (%25), beton katkılarını 3 firma (%25) üretmektedir. 7 firma (%58) derz dolgu malzemelerinin, 6 firma da (%50) su tutucu bantların üretim teknolojisine sahiptir. Bu durumda en çok üretimi yapılan su yalıtım malzemesinin polimer bitümlü örtüler olduğu görülmektedir. Derz dolgu malzemelerinin ve su tutucu bantların üretiminin de diğer malzemelere oranla daha çok olduğu söylenebilir. Ankete katılan firmalara ‘Ürünlerinizin en çok uygulama alanları nerelerdir’ sorusu yöneltilmiştir.Yanıt seçenekleri olan ve seçeneklerin önem sırasına göre numaralandırılmasının istendiği bir sorudur. Bu soruya verilen yanıtlar Tablo 2’ de yer almaktadır.

Soruya verilen yanıtlar incelendiğinde, tüm firmaların (%100) ürünlerinin eğimli çatılarda ve temeller/perde duvarlarda uygulandıklarını belirttikleri görülmektedir. 10 firmanın (%83) ürünleri kanallar, barajlar, tüneller, otoyollar ve otoparklarda, 9 firmanın (%75) ürünleri ıslak hacimler, bodrum katlar, gölet/kanaletler ve köprü/viyadüklerde uygulama alanı bulmaktadır. 2 firma (%17) ise malzemelerinin uygulama alanlarını önem sırasına göre değerlendirmeyip hepsinin önemli olduğunu belirtmiş, bu firmalardan biri ürünlerinin havaalanı pist inşaatlarında da uygulandığını belirtmiştir. Ankete katılan firmalara ‘Malzemelerinin kalitesi konusunda teknik açıdan don, basınç vb. etkilere karşı dayanım değerlerine sahip olup olmadıkları, hangi standartlara sahip oldukları’ sorusu yöneltilmiştir. Soru seçenekleri olmayan açık uçlu bir sorudur.

Anket yapılan firmalardan 10 firma (%83) TSE, 7 firma (%58) Alman DIN (Deutsch Industrial Norms) , 4 firma (%33) EN(European Norms), 1 firma CE (Conformite European), 2 firma (%17) ise Amerikan Test Normlarını esas aldıklarını belirtmiş, 1 firma (%8) ürünlerinin bağımsız laboratuvarlarda (Karayolları, İTÜ, DSİ, DHMİ..) test edildiğini, 5 firma (%42) ise bu özellikleri kendi bünyelerinde bulunan laboratuvarlarda araştırma ve ölçümler yaparak ortaya koyduklarını belirtmiştir. 3 firma (%25) International Standartization Organization (ISO) 9001 Kalite güvence sistem belgesine, 3 firma (%25) ISO 9002 Kalite güvence sistem belgesine, 1 firma (%8) ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi belgesine ve Occupational Health and Safety Assessment Series (OHSAS) 18001 İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Yönetim Sistemi belgesine sahip olduklarını belirtmiştir. (Grafik.5.)

Malzeme Seçiminde Dikkate Alınan Ölçütler ve Önem Dereceleri

Ankete katılan firmalara sorulan ‘Malzemeniz için firmanıza gelen müşterilerin, malzeme seçiminde dikkate aldığı ölçütler nelerdir?Önem sırasına göre numaralandırınız.’ sorusu yanıt seçenekleri olan ve seçeneklerin önem sırasına göre numaralandırılması istenen bir sorudur. Firmaların soruya verdikleri yanıtların ortalamasına göre malzeme seçiminde göz önüne alınan ölçütler ve önem dereceleri aşağıdaki belirlenmiştir.

En Önemli Bulunan Ölçüt Dayanıklılık, maliyet, standartlara uygunluk

Sıklıkla Dikkate Alınan Ölçüt

Ödeme kolaylığı, uygulama kolaylığı,

Genellikle Dikkate Alınan Ölçüt

Temin kolaylığı, garanti

Ara Sıra Dikkate Alınan Ölçüt

Bakım-onarım kolaylığı

Uygulamalar Süresince veya

Sonrasında Karşılaşılan

Sorunlara Neden Olan Etkenler

Ankete katılan firmalara ‘Sahip olduğunuz dayanım değerlerini kullanmanıza karşın uygulamalar süresince veya sonrasında sorunlarla karşılaştığınız oluyor mu? Sizce bu sorunlar nelerden kaynaklanıyor?’sorusu yanıt seçenekleri olan ve birden çok seçeneğin işaretlenebileceği bir sorudur. Anket değerlendirmesine alınan 11 firma (% 92) bu değerleri kullanmalarına karşın uygulamalar süresince veya sonrasında sorunlarla karşılaştıklarını, bir firma (%8) ise bir sorunla karşılaşmadıklarını belirtmiştir. Sorunlarla karşılaştıklarını belirten firmaların verdikleri yanıtların ortalamalarına göre, bu sorunlara neden olan etkenlerin Grafik 6’daki gibi olduğu belirlenmiştir.

Grafik incelendiğinde, sorunların çoğunlukla hatalı detay uygulamalarından ve uygulayıcı bilgi eksikliğinden (%83) kaynaklandığı görülmektedir. Diğer önemli etkenler ise işçilik hataları (%75) ve yanlış malzeme seçimi (%67)’dir. Kontrolsüzlük veya bilinçsiz kontrol (%42), tasarımcı bilgi eksikliği (%33) ve kalifiye eleman yetersizliği (%33) bu sorunlara neden olan etkenler arasında yer almalarına karşın diğer etkenler kadar etkili olmadıkları görülmektedir.

Ankete katılan firmalara sorulan ‘Sizce, su yalıtım malzemeleriyle ilgili mevcut TSE standartları güncel gelişmeleri yansıtıyorlar mı? Ülke koşulları için yeterli olduklarını düşünüyor musunuz?’ sorusu evet-hayır seçeneklerinden oluşan bir sorudur. Buna göre 9 firma (%75) TSE standartlarının ülke koşulları için yeterli olduklarını, 2 firma (%17) yeterli olmadıklarını, 1 firma(%8) ise bu konuda yorum yapmanın çok doğru olmayacağını belirtmiştir. (Grafik.7)

Ankete katılan firmalara ‘Malzemenizin uygulanacağı yerde sorun belirlemesi yapıyor musunuz?’ sorusu yöneltilmiştir. Bu soru evet-hayır seçeneklerinden oluşmaktadır. Firmaların 7’si (%58) malzemenin uygulanacağı yerde sorun belirlemesi yaptıklarını, 5’i (%42) ise yapmadıklarını belirtmiştir. (Grafik.8.)

Ankete katılan firmalara evet-hayır seçenekleri olan ‘Onay verdiğiniz bayileri ve ürünlerinizi denetliyor musunuz?’ sorusu yöneltilmiştir. Firmalardan 10’u (%83) onay verdikleri bayileri denetlediklerini, 2 firma (%17) ise denetlemediklerini belirtmiştir. (Grafik.9)

Ankete katılan firmalara ‘İstenilen nitelikte özel uygulama alanları için detay elemanlarına sahip misiniz? sorusu yöneltilmiştir.Soru evet-hayır seçeneklerinden oluşmuştur. Firmalardan 9 firma (%75) özel uygulama nitelikleri için detay elemanlarına sahip olduklarını, kalan 3 firma ise (%25) sahip olmadıklarını belirtmiştir.

Daha sonra bu soruya bağlı olarak ‘Böyle bir malzeme üretiminiz varsa, bu malzemelerin tasarımını yapan eğitimli bir elemana veya tasarımcıya sahip misiniz? sorusu yöneltilmiştir. Bu soru da evet-hayır seçeneklerinden oluşmaktadır. Söz konusu malzemelerin üretimine sahip olduklarını belirten 9 firmadan 7’si (%58) bu malzemelerin tasarımını yapan eğitimli elemana sahip olduklarını, 2 firma (%17) ise sahip olmadıklarını belirtmiştir. Kalan 3 firma (%25) bu detay elemanlarına sahip olmadıkları için belirtilen soruyu yanıtlamamışlardır.

Yine bu soruya bağlı olarak ‘Böyle bir malzeme üretiminiz yoksa, bu tür alanlarda ne gibi çözümler üretiyor, nasıl bir uygulama yapıyorsunuz? sorusu yöneltilmiştir.Bu soru, seçenekleri olmayan açık uçlu bir sorudur.

Anket yapılan firmalardan 3 firma (%25) bu malzemeleri üreten firmalarla yardımlaştıklarını, 1 firma (%8) müşterilerini bu tarzda üretim ve uygulama yapan firmalara yönlendirdiklerini, 1 firma (%8) ise teknik olarak tavsiyelerde bulunduklarını belirtmiştir. Geriye kalan 7 firma (%58) bu malzemelerin üretimine sahip olduklarından dolayı soruya yanıt vermemiştir.

Kullanıcı Eleştirileri ve Alınan Önlemler

Ankete katılan firmalara ‘Uygulama sonrasında kullanıcılardan herhangi bir eleştiri alıyor musunuz?’ sorusu evet-hayır seçeneklerinden oluşmuş olarak sorulmuştur. Bu soruya ek olarak ‘Genel olarak kullanıcı eleştirilerinin neler olduğu’ sorulmuştur. Bu soru ise seçenekleri olan ve birden çok seçeneğin işaretlenebileceği bir sorudur. Anket yapılan firmalardan 4’ü (%33) uygulama sonrasında kullanıcılardan herhangi bir eleştiri almadıklarını belirtmiştir. Kalan 8 firmanın verdiği yanıtlar doğrultusunda kullanıcıların en çok eleştirdiği konunun kalitesiz işçilik (%100) olduğu görülmektedir. Ayrıca firmaların 4’ü (%33) yüksek maliyet konusunda, 2’si(%17) ise bakım zorluğu konusunda eleştiri aldıklarını belirtmiştir. Tüm firmalar malzemenin yeterli dayanımda olmadığına ilişkin herhangi bir eleştiri almadıklarını belirtmişlerdir. (Grafik.10)

Anket yapılan firmalara, ‘Uygulamalar sonrasında gelen şikayetler üzerine ne gibi önlemler alıyorsunuz?’ sorusu yöneltilmiştir. Bu soru seçenekleri olmayan açık uçlu bir sorudur. Anket yapılan firmalardan 2 firma (%17) uygulama sonrası şikayet almadıklarını belirtmiş. 4 firma (%33) bu soruya ‘Sorunun nereden kaynaklandığını araştırıp gereken önlemleri alarak varsa mağduriyeti gideriyoruz’ şeklinde yanıt vermiştir. Kalan 6 (%50) firmanın ise bu şikayetlere karşı aldıkları önlemlere ilişkin verdikleri yanıtlar aşağıda maddeler halinde sunulmuştur:

 Bu konuda ciddi bir çalışmamız yok. Çünkü malzemenin inşaat malzemesi olması nedeniyle bir önlem setini uygulatmak çok zor olmaktadır.

 Konu ISO 9002 prosedürlerine göre izlenir.

 Ürün iadesi alınıp Ar-Ge bölümümüze gönderilir. Çeşitli testlerden sonra malzeme veya işçilik hatası olup olmadığı belirlenir ve müşteriye geri bildirim yapılır. Malzemeden kaynaklı sorunlarda ise doğrudan ürün geri alınır.

 Öncelikle, uygulama yerinde görüldükten sonra, gerektiğinde malzeme hatalarımızı düzeltici ve önleyici faaliyetler yapıyoruz.

 Şikayet malzemeye yönelikse fabrikaya bildiriyoruz. Yerinden örnek alıp nedenini bulmaya çalışıyoruz. Yanlış uygulamadan doğan gider karşılanmamaktadır. Yalnızca uygulamada bir hata varsa ekibe gerekçeleri sorulmaktadır.

 Hatalara yol açmamak için detay doğruluğu araştırılmakta ve uygulayıcı kontrolü yapılmaktadır.

Tasarımcılara ve Üretici Firmalara Düşen Görevler

Ankete katılan firmalara ‘Sizce seçilen bir detayda malzemenin uygulanmasında tasarımcıya düşen görevler nelerdir?’ sorusu yöneltilmiştir. Soru, seçenekleri olmayan açık uçlu bir sorudur. Bu soruya, 

7 firma(%67) tasarımcı doğru malzeme seçimi yapmalıdır,

 5 firma (%42) tasarımcı doğru detaylandırma yapmalıdır,

 3 firma (%25) tasarımcı malzemeyi çok iyi tanımalıdır,

 2 firma(%17) tasarımcı doğru uygulamaya önem vermelidir,

1 firma (%8) tasarımcı ürünün uygulaması için gerekli minimum koşulları tüketiciye sunmalıdır.şeklinde yanıt vermiştir.

Ankete katılan firmalara ‘Sizce malzemenin yerine uygulanmasında üretici firmaya düşen görevler nelerdir?’sorusu yöneltilmiştir. Soru seçenekleri olmayan açık uçlu bir sorudur. Bu soruya, 

5 firma (%42) üretici firma teknik kadrolarını eğitmelidir,

3 firma(%25) ürünlerinin uygulamasını denetlemeli, 4 firma (%33) ürün prosedürü ile ilgili olarak tüm kullanıcıları bilgilendirmelidir. (Seminer, eğitim, broşür vb. yöntemlerle),

 2 firma (%17) malzemenin teknik ve uygulama bilgilerini doğru olarak sunmalıdır,

2 firma(%17) malzemenin kalite kontrolünü yapmalıdır,

1 firma(%8) standartlara ve kendi yayınladığı dokümantasyona uygun malzeme üretmelidir,

1 firma (%8) uygulama ekibinin kalitesinden emin olunmalı, ürününü uygulayan kişilerin ehliyetli kişiler olduğundan emin olunmalı ya da kullanıcıya bunun böyle olmasının gerekliliği bildirilmelidir.

şeklinde yanıt vermiştir.(1 firma (%8) bu soruya yanıt vermemiştir)

SONUÇLAR-ÖNERİLER

Doğru bir uygulamanın gerçekleştirilebilmesi için firmaların bünyelerinde eğitilmiş teknik elemanlarını bulundurmaları gerekmektedir. Fakat ne yazık ki teknik eğitim hizmeti firmalar genelinde henüz yeterince gelişmemiştir. Su yalıtım malzemeleri üreten firmaların çoğu etüt-proje ve danışmanlık hizmetine sahiptir. Yine birçok firma da uygulamalarını onay verdikleri bayiler aracılığıyla gerçekleştirmekte ve bu bayileri denetleyerek hatalara yol açmamaya çalışmaktadır.

Ülkemizde her koşula uygun yalıtım malzemeleri sağlanabilmektedir ve baştan doğru detaylandırma ve iyi bir uygulama ile sorunların kökten çözülmesi olanaklıdır. Tersi durumda uygulama sonrası karşılaşılan hataların düzeltilmesi çok zordur ve maliyeti yükseltmektedir. Su yalıtım malzemelerinin uygulanması süresince veya sonrasında karşılaşılan sorunların daha çok hatalı detay uygulamalarından kaynaklandığı görülmektedir. Bu tür hatalara yol açmamak için malzemenin uygulanacağı alanda sorun belirlemesi yapıldıktan sonra, ortam koşulları ve malzeme özellikleri göz önüne alınarak detaylandırma yapılması gerekmektedir. Bu da iyi bir teknik bilgiye ve malzemenin özelliklerinin iyi bilinmesine dayanmaktadır. Uygulamalar boyunca karşılaşılan sorunlar konusunda belirleyici olan bir diğer önemli etken ise yanlış malzeme seçimidir. Yalıtım tipine göre malzeme seçim kriterleri farklılık göstermektedir. Malzeme üretimi doğru ilkelerle gerçekleştirilmiş olsa bile malzeme özelliğinin yeterince bilinmemesinden dolayı sorunlarla karşılaşılabilmektedir. Doğru malzeme seçimi uygulamanın başarısı için tek başına yeterli değildir ve burada uygulama yöntemi de büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, sorunlara yol açan diğer önemli etken işçilik hatalarıdır. Uygulamalar bilinçli eller tarafından gerçekleştirilir ve proje dışı uygulamalara fırsat tanımamak amacı ile kontrole gereken önem verilirse bu tür hatalar en aza indirilebilir. Böylece su yalıtım malzemelerinin gereksiz tüketimi de önlenir ve tutumluluk sağlanmış olur.

Firmalara gelen müşterilerin malzeme seçiminde göz önüne aldıkları en önemli ölçütler dayanıklılık, maliyet ve standartlara uygunluktur. Su yalıtım malzemeleri görsel zevke yönelik malzemeler olmadıklarından bu malzemelerin seçiminde yalnızca malzemenin yeterli dayanıma sahip olması ve istenen birtakım teknik değerleri sağlayacak standartlarda olması yeterli görülmektedir. Ancak müşteriler maliyeti de göz önünde bulundurarak seçimlerini yapmaktadırlar.Bununla birlikte sırf maliyeti düşürmek düşüncesiyle seçim yaparak ileride daha büyük masraflara yol açmamak amacıyla malzemenin kalitesinden de ödün vermemeye özen göstermektedirler.

Sunulan anket çalışmasındaki belirlemeler, su yalıtımı uygulamalarında firmaların en çok eleştiri aldıkları konunun kalitesiz işçilik olduğunu göstermektedir. Kalitesiz işçilikten kaynaklı hatalara yol açmamak için uygulama denetimleri etkin biçimde yapılmalı ve uygulamalar malzemeyi tanıyan, nerede, hangi malzemeyi neden kullandığını bilen kalifiye elemanlar tarafından gerçekleştirilmelidir. Kalitesiz işçilikten sonra en fazla eleştiri alınan konu ise yüksek maliyettir. Malzemeler; firmaların kendi bünyelerinde yer alan laboratuvarlarda veya bağımsız test laboratuvarlarında denendikleri ve standartlara uygun biçimde üretildikleri için kullanıcılar tarafından dayanımları ile ilgili herhangi bir eleştiri yapılmamaktadır. Su yalıtım malzemeleriyle ilgili mevcut TSE standartları ülkemiz koşulları için yeterlidir ve bu standartlar güncelleştirilerek geliştirilmektedir. Ayrıca malzemeden kaynaklı bir sorun söz konusu olduğunda ürün iadesi alınıp sorun fabrikaya bildirilmekte, çeşitli testlerden sonra sorunun malzeme veya işçilik hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirtilmekte, gerekirse malzeme hatalarını önleyici ve düzeltici etkinlikler gerçekleştirilmektedir.

Uzun ömürlü, sağlıklı bir su yalıtımı uygulamasının gerçekleştirilmesinde tasarımcılara ve üretici firmalara büyük görevler düşmektedir. Su yalıtımı söz konusu olduğunda, suyun türü ve yalıtımın uygulanacağı ortam koşulları gibi birtakım çeşitli kriterler göz önüne alınarak detaylandırmanın yapılması gerekmektedir. Ayrıca her malzeme her detayda uygulanamayacağından doğru malzeme seçimi de tasarımcının özen göstermesi gereken önemli bir konudur ve bu nedenle tasarımcıların malzemeyi çok iyi tanımaları gerekmektedir. Su yalıtımı uygulaması bir çok konuda iyi bir teknik bilgi gerektirdiğinden firmalar bünyelerinde bulunan teknik kadrolarının eğitilmesine gereken önemi vermelidirler ve ürün prosedürü ile ilgili olarak kullanıcılarını seminer, broşür vb. etkinliklerle yeterli düzeyde bilgilendirmelidirler. Ayrıca firmalar standartlara ve yayınladıkları dokümantasyona uygun olarak ürettikleri ürünlerinin uygulanmasının denetimine de gereken önemi vermelidirler. Çünkü güvenilir bir su yalıtımının gerçekleştirilmesinin başarısı doğru ve uygun biçimde uygulanması ile orantılıdır.

Sunulan çalışmada ulaşılan sonuç kısaca şöyle özetlenebilir: ‘Su yalıtımında ancak doğru detaylandırma, uygun malzeme seçimi, kalifiye işçilik, çağdaş bilgi, bilinçli ve sağlıklı uygulama ile başarıya ulaşmak olanaklıdır’

NOT:

Anket sorularına verdikleri yanıtlarla bu çalışmaya sağladıkları katkılarından dolayı su yalıtım malzemeleri üreten firmalara teşekkür ederiz.

KAYNAKÇA

[1] A. Agresti, Introduction to Categorical Data Analysis, Willey Serries, In Probability and Statistics, 1996, pp. 290-96.

Doç. Dr. Yalçın YAŞAR - Mimar Esra GÜNAYDIN

KTÜ MMF Mimarlık Bölümü