DOSYA 28. Sayı (Ocak Şubat 2001)

İnşaat sektörünün en önemli yapı malzemelerinden olan betonun uygulamasında ortaya çıkan bazı sorunları giderebilmek için ortaya çıkan ‘Yapı Kimyasalları’ alanında üretici, ithalatçı konumunda olan firmaların görüş ve bilgilerine yer veriyoruz. Dosyamıza ilgi gösteren firmalara teşekkür ederiz.
İnş. Yük. Müh. Aykut DOĞAN

Sika Satış & Pazarlama Müdür Yardımcısı

Kötü ortam şartlarında kalan betonarme yapılar, ekonomik ve teknik yönden önemli sorunlar yaşatan, bozulmalara uğramaktadırlar. Bu durumda yapı işlevini kaybetme sürecine girmekte, buna bağlı olarak insan yaşamı ve ülke ekonomisi tehdit altında kalmaktadır.Ülkemizde bu riski taşıyan, onarılıp korozyona karşı koruma altına alınması gereken pek çok yapı bulunmaktadır.

Betonarme yapılar çok ani ve kesin olarak depremler tarafından bozulmaya uğratılırsa da bir takım fiziksel, kimyasal ve mekanik etkilerle daha yavaş da olsa bozulmaya uğrayıp işlevlerini kaybedebilirler. Isıl hareketler, donma çözülme hareketleri, alkali-agrega reaksiyonu, kimyasal etkiler, donatı korozyonu bozulma sebeplerinden belli başlıları olarak sayılabilirler. Bunlardan donatı korozyonu gerçeği son yaşadığımız deprem felaketlerinden sonra acı bir şekilde hatırlandı. Korozyon gerçeği bu güne kadar farkedilmemişti ya da farkında değilmiş gibi yapılıyordu. Ancak gerçekten şok bir şekilde farkedildi.

Deprem bölgesinde olduğu gibi deprem tehdidi altındaki İstanbul’da da nemli bodrum katlarda yapılan gözlemlerde bazı yapı elemanlarında korozyona bağlı olarak donatılarda önemli kesit kayıpları olduğuna, dahası pek çok etriyenin tamamen pasa dönüştüğüne şahit olunmuştur. Böyle yapıların yıkılması için depremin 7,5 şiddetinde olmasının gerekmeyeceği açıktır.

Korozyon gerçeğini unutmadan önlemler almak ve bu problemi ortadan kaldırmak için sarfetmek zorunludur. Bu amaçla yeni yapılacak yapılarda beton kalitesi yükseltilmeli, uygulama hatalarını en aza indirecek yeni teknolojilerden yararlanılmalıdır. Donatıyı koruyucu pas payı tabir edilen beton kesit yapının bulunduğu çevreye göre ve standartların öngördüğü ölçülerde tutulmalıdır. Gerektiği zaman korozyon önleyici beton katkı maddeleri kullanılmalıdır.

Yeni yapılacak yapılarda eskiye göre daha bilinçli olarak önlem almak mümkündür. Ancak kullanımda olan ve korozyon riski taşıyan yapılar için de henüz herşey bitmiş değildir. Özellikle donatı korozyonuna maruz kalmış bir yapıda öncelikle hasarın tam nedeni ve analizi yapılmalıdır. Buna göre en uygun onarım stratejisi orta-