Dergimizin de aracılık yaptığı seminere ne yazık ki istenilen ve beklenilen katılım olmadı. Oda adına Sadık Yurt-man'ın büyük çabasına rağmen Eskişehirli Mühendisler, TS 825 Standartının hazırlanmasının tüm aşamalarında bulunmuş, konuya tam olarak hakim böyle bir uzmandan bilgi alma şanslarını iyi değerlendiremediler. Özellikle Bü-yükşehir belediyelerinin isteyeceği belgeler ve bu belgelerde istenen değerlerin nasıl hesaplanacağının anlatıldığı seminere katılan az sayıda Mühendis ve Belediye yetkilisi seminerden memnun ayrıldı. Hakkı Buyruk konuşmasının başında bugüne nasıl gelindiğini özetledi

Kullandığımız enerjinin % 62'sini ithal edip bunun % 34'ünü konutlarımızı ısıtmak için harcadığımız ülkemizde mutlaka enerji tasarrufuna gitmemiz gerekliliği açıkça belliyken, EIE İdaresi Genel Müdürlüğünün daha önce var olan standartın revizyonuna talip olmasıyla birlikte aynı yıl EİE, TÜBİTAK, Bayındım k Bakanlığı, ODTÜ ve 9 Eylül Üniversitesi gibi kurumların yanı sıra yalıtım sektöründeki ilgili firmaların temsilcilerinin de katıldığı 9 kişilik bir revizyon komitesi kurulur. Yaklaşık 3 yıl süren çalışmalar boyunca 13 Avrupa ülkesinin standartları incelenir, EN 823 ve ISO 9164 standartlarında kullanılan hesap kabulleri esas alınır, 1 85 kişinin görüşlerine baş vurulur ve sonunda 29 Nisan 1998 tarihinde TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standartı kabul edilir. 14 Haziran 1999 tarih ve 23725 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 1 yıl sonra zorunlu hale getirilir. 14 Haziran 2000 tarihinden intibaren de zorunlu standart olarak uygulanmaya başlanır. Standartın 2. maddesinde "14 Hazirandan önce ihalesi için ilan edilmiş kamu yapılarında ve inşaat ruhsatı alınmış özel yapılarda bu standart aranmaz" deniyor. Yönetmelikte de 1. madde olarak "Bu yönetmelik 3030 sayılı kanun kapsamındaki belediyeler dahil, bütün yerleşim birimlerindeki binalarda uygulanır" dendikten sonra "180 ve 209 sayılı kanun hükmünde kararname kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşları, katma bütçeli idareler, il özel idareleri ve beldiyeler bu yönetmeliğe uymak ve uygulamakla yükümlüdürler." deniyor. Hakkı Buyruk seminerde TS 825'in kapsamını ve amacını "TS 825 Yeni inşa edilecek binaların tümünü, Mevcut binaların oturma alanının % 15'i oranında ve üzerinde yapılacak onarımlarda, onarılan bölümün ısıtma ihtiyacının hesaplama kurallarını, İzin verilebilecek en yüksek ısı kaybı değerlerini, Hesaplama ile ilgili bilgilerin sunuş şeklini kapsar. Amacının ise; Ülkemizdeki binaların ısıtılmasında kullanılan enerji miktarını sınırlamak, Enerji tasarrufunu artırmak, Enerji ihtiyacının hesaplanması sırasında kullanılacak standard hesap metodunu ve değerlerini belirlemek." olarak belirtti. Standartın uygulama alanı bölümünde; "Bu standard, aşağıda belirtilen binalarda uygulanır" denilip binalar sayılıyor, not olarak da; "Yıllık ısı ihtiyacı hesabında kullanılacak olan binaların iç sıcaklık değerleri, konutlar için 19 °C alınacaktır. Dış sıcaklık değerleri EK 2, illerin bulunduğu, derece gün bölgeleri ise EK 4'de verilmiştir." denilerek tablolara gönderme yapılıyor. Yönetmelikde 2. Bölüm "Projelendirme Genel Esasları" üst başlığında Isı Bölgeleri başlıklı 3. maddede; "Yurdumuz dört bölgeye ayrılmıştır. (Eskiden 3 bölgeydi) Birinci bölgede yapılacak binalarda, merkezi klima sistemi uygulanacak ise bu binalarda yapılacak ısı yalıtımı projesinde ikinci böl-ge için verilen sınır değerler geçerli olacaktır." ifadesi bulunuyor. Hakkı Buyruk Eskişehir'deki seminerde verdiği teknik bilgilerde; TS 825'in yeniliklerini şöyle sıraladı.

?          Isı kazançları hesaplamalara dahil edilmektedir.

?          Buhar geçişi tahkiki ve sınırlandırılması yapılmaktadır.

?          Derece gün bölgeleri sayısı 4'e çıkarılmıştır.

?          Af;,- / Vbrut oranına bağlı olarak Yıllık Isıtma Enerjisi İhtiyacı sınırlandırılmış, U değerleri tavsiye edilen         değerler olarak verilmiştir.

?          Pencere alanlarında sınırlandırma kaldırılmıştır.

?          Kolon, kiriş ve betonarme yüzeyler de hesaplamalara katılmaktadır.

Yönetmeliğin 2.bölümünde dikkat çeken bir yenilik de Proje Zorunluluğu başlıklı 7. madde de karşımıza çıkıyor. "... yetkili makine mühendisi tarafından hazırlanan ısı yalıtım projesi imara ilişkin mevzuat gereğince yapı ruhsatı verilmesi aşamasında tesisat projesi ile birlikte ilgili idarelerce istenir." Projede Bulunması İstenilen Bilgiler başlıklı 9. madde de 10 bölüm halinde sıralanıyor. " ... hesaplanan yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının (Q), Tablo 1 'de verilen yıllık ısıtma enerjisi (Q]) formülünden elde edilecek sınır değerden büyük olmadığı gösterilmelidir." denerek işin özü (a) bendinde ortaya konuyor diğer bend-lerde de detaylara iniliyor, (g) bendinde de bir yenilik var. "Dış yüzeylerde yer alan bütün betonarme elemanlar (kolon, kiriş, hatıl ve perde duvar vb.) mutlaka yalıtılmalıdır. Dolgu duvarlar ise hesap sonuçlarına göre gerekiyorsa yakılacaktır."

Mimari Uygulama Projesi başlıklı 11. Madde de önemli bir yenilik var. Mimari uygulama projesi ve sistem detayları ısı yalıtımı projesindeki malzemelere ve nokta detaylarına uygun olmalı ve ısı yalıtımında sürekliliği sağlayacak şekilde, çatı-duvar, duvar-pencere ve ta-ban-döşeme-duvar bileşim detaylarını içermelidir. 12. Madde ısı ihtiyacı kimlik belgesini tanımlıyor, bu da yeni bir kavram; " ... yetkili ısı yalıtımı projecisi ve uygulamayı yapan makina mühendisleri tarafından doldurulup imzalandıktan ve belediye veya valilikçe onaylandıktan sonra yapı kullanma izin belgesine eklenmelidir." Tüm bu teknik hesaplamaların, çok karışık görünmesine rağmen IZODER tarafından hazırlanan bir hesaplama programı ile sadece standardın eklerinde belirtilen değerleri girerek çok kısa bir sürede sonuçlara ulaşmak mümkün olacak diyen Hakkı Buyruk sonuç olarak; "Avrupa ve dünya standartları ile benzer hesap metod-larının benimsendiği ve iklim bölgelerine göre karşılaştırmalar yapıldığında aynı derece gün sayısına sahip Avrupa ülkelerinin kullandıkları U değerlerine çok yakın katsayılarının tavsiye edildiği TS 825 standardlarında yalıtılan binalarla, eski standarda göre yalıtılan (!) binalar yakıt tüketimleri bakımından karşılaştırıldığında, yeni standart eskisine oranla % 50-60 daha az yakıt tüketimine izin vermektedir." dedi. Kullandığı enerjinin % 62'sini ithal eden ülkemizde binaların toplam enerji tüketimindeki payı % 34-35'dir. TS 825 Standardı binalardaki enerji tüketiminin azaltılması yönünden atılmış önemli bir adımdır. Bu standardın uygulandığı binalarda ısıtma sisteminde meydana gelecek olan küçülmeler nedeniyle bina maliyetine yalıtımla ilgili kayda değer bir yük gelmediği hesaplamalarla ispatlanmıştır.

Her an yeni bir enerji kriziyle karşı karşıya kalınabileceği gerçeğini de göz ardı etmeden bir değerlendirme yapılırsa, hem enerji tüketiminin azaltılması açısından, hem de çevreye yapacağı olumlu katkı bakımından bu standardın önemi daha açık olarak görülebilecektir.