E-Dergi Oku 
E-Bültene Abone Olun
 
BLOKSAN
BTM
ARMACELL
MOLÜMER
TUNÇMAN PLAST
BAU 2019
ODE YALITIM

Bina Cephelerinde Oluşan Tasarım Kaynaklı Bozulmaların İncelenmesi

Bina Cephelerinde Oluşan Tasarım Kaynaklı Bozulmaların İncelenmesi

9 Ekim 2018 Salı / 15:32 | MAKALE
175. Sayı (Ekim 2018)
29 kez okundu

ARŞ. GÖR. N. ÖZGE ESENER / Gebze Teknik Üniversitesi
YRD. DOÇ. DR. ÖMER Ş. DENİZ / Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

1. GİRİŞ
Bina cephesi, Hasol’un sözlüğünde “Bir binanın yüzeylerinden her biri; özellikle ön yüz” olarak tanımlanmaktadır [15]. Tarih boyunca bina cepheleri pek çok farklı üslupla tasarlanılmış, farklı sistemlerle üretilmişlerdir. Malzeme ve yapım teknolojilerinin gelişmesiyle farklı işlevler üstlenen ve katmanlaşan bina cephelerinin temel işlevleri şöyle sıralanabilir [1]:

Taşıma: Bina cephesinin, bazı durumlarda, kendi yüküne ek olarak bina bütününü etkileyen yükleri de taşıması gerekebilir. 

Koruma: Bina cephesi, yapıyı dış etkilere karşı koruyabilmelidir. İç ortam konforunu sağlamalıdır.

Bitirme: Bina cephesinin estetik fonksiyonlarını karşılayan, insanlar için konforlu ve güvenli yüzeylere sağlayan bitirme yüzeyleri olması gereklidir.

Dağıtma: Servis sistemleri bina cephesinin içerisinde çözülebilmektedir. Servis sistemleri ile bina cepheleri tasarım aşamasında beraber düşünülmediklerinde sonradan yapılan uygulamalar sonucu bina cephesi bozulmaya uğrayabilmektedir.

Çalışmada, literatür araştırması ve gözlem yöntemi ile saptanan 30 tasarım kaynaklı bozulma örneğinin incelenmesi ile bozulmaya neden olan tasarım sorunları belirlenmiş ve detaylı olarak incelenmiştir.

2. BİNA CEPHELERİNDE BOZULMA
Çalışmada, beklenen hizmet süresi dolmadan, tasarımcı tarafından belirlenen işlevleri sağlamada yetersiz kalan bina cepheleri, bozulmaya uğramış cephe olarak kabul edilmiştir [2].

1.1. Bozulma Tipleri
Bina cephelerinde saptanan bozulma tipleri estetik bozulma, dayanımsal bozulma ve işlevsel bozulma olarak üç başlıkta incelenmiştir [2].

Estetik bozulma, bina cephesinin tasarlanan görüntüyü ve estetik etkiyi kaybetmesi olarak tanımlanabilir. Bu değerlendirme yapılırken biçim, ölçek, oran, ritim, renk ve doku gibi tasarım elemanları göz önüne alınabilir [2].

Dayanımsal bozulma, bina cephesinin elemanlarında ve/veya bileşenlerinde meydana gelen deformasyon sonucu, cephenin statik dengesini kaybetmesi olarak tanımlanabilir [2].

İşlevsel bozulma, kullanışsızlık, bina cephesinin kullanıcı ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalması olarak tanımlanabilir. Bu ihtiyaçlar yapının konumlandığı yer, çevresi ve bölgenin kültürü gibi faktörler sebebiyle farklılık gösterebilir [2].

1.2. Bozulmaya Neden Olan Etkiler
Estetik, işlevsel ve dayanımsal bozulmaların, bina cephe elemanlarının ve bileşenlerinin, hangi etkilere maruz kalması sonucu ortaya çıktıklarının bilinmesi tasarım eksikliklerinin ve yanlışlarının belirlenmesinde önemlidir. Çalışmada bina cephelerinde bozulma oluşturan etkiler: Fiziksel, kimyasal, jeolojik, biyolojik, mekanik etkiler olmak üzere beş başlıkta incelenmiştir [2].

Bir malzemenin fiziksel özelliği, onun deneylerle ölçülebilen özelliğini (boyut, kütle, hacim, genleşme katsayısı, iletkenlik vb.) ifade eder [3]. Fiziksel etkiler; iklim etkileri (rüzgar, yağış), ısı etkileri, su ve nem etkileri, ses etkisi olarak sayılabilir [2,4] (Şekil 2.1).

Makalenin devamı ve şekiller için lütfen tıklayınız.


 


İlginizi çekebilir...

Isı Yalıtımından Kullanılan EPS Ürünlerine Reçine Kaplama

MAK. MÜH. SERDAR UYGUR - KİMYA MÜH. ERCAN ULAŞ Ege Proses Makine Sanayi A.Ş....
8 Kasım 2018 Perşembe / 10:02

Alüminyum ve Cam Giydirme Cephe Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Açısından Değerlendirilmesi

Giydirme cephe sistemlerinin dünyada kullanılmaya başlanmasından bu yana yaklaşık 200 yıl geçmiştir....
16 Mayıs 2018 Çarşamba / 16:55

Yeşil Bina Derecelendirme Sistemleri

Sibel Maçka Kalfa Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü...
18 Ocak 2018 Perşembe / 10:53

©2018 Teknik Sektör Yayıncılığı A.Ş. | 13.12.2018 / 12:27:55