E-dergi
e-dergi
Yakın Plan

TSE Deney Laboratuvarları


Temmuz - Ağustos 2009 / Sayı 79

TSE, toplam 18 labaratuvarıyla yapı malzemelerinden gıdaya, elektrikten tekstile birçok farklı alanda özel sektöre ve kamu kuruluşlarına hizmet veriyor.

TSE bünyesinde her türlü malzemenin muayene ve testlerinin yapıldığı, çok geniş kapsamlı, teknolojiyi ve gelişmeleri takip eden tecrübeli ve yenilikçi teknik personeliyle Türkiye’de ilk akreditasyon belgesini alan, özel sektöre ve kamu kuruluşlarına hizmet veren yurt çapında 18 adet laboratuvar mevcut. TSE Deney Laboratuvarları, Elektroteknik, Kimya, Makine, Elektrik, Gıda, Ambalaj, Ex (Yangın), Tekstil, Isı, Kömür, Tahribatsız Muayene ve Yapı Malzemeleri konularında toplam 220 uzman personelle çalışmalarını sürdürüyor.  

TSE Deney Laboratuvarları Merkezi Başkanlığı-Gebze/Kocaeli
Yaklaşık 280 bin metrekare arazi üzerinde 20 blokta hizmet veriyor. İnşaatın proje bedeli 15.5 milyon, laboratuvar ekipmanları bedeli 32 milyon dolar olan merkezin başlangıç yatırım maliyeti 47.5 milyon dolar. 1998 yılında hizmete giren kompleks kendini sürekli yeniliyor ve geliştiriyor. Bu alanda Avrupa’nın en büyük ve en modern tesisleri arasında yer alıyor.

Tesis bünyesinde yer alan Yapı Malzemeleri ve Kimya Grup Başkanlığı bünyesindeki laboratuvarlarda fayans yapıştırıcıları, hazır sıvalar, derz dolgular, alçılar, kireçler, kagir harçlar ve sıvalar, beton parke ve bordürler, beton kaplama taşları, terrazo karolar, doğal taşlar, mermer, hazır beton, agregalar, çimentolar, ahşap levhalar, mobilyalar, ahşap parkeler, laminat parkeler, kontrplaklar,  boyalar,  tuğlalar, kiremitler, seramikler, lavabo ve tuvaletler, çelik kapılar, ahşap kapılar, plastik malzemeler, ısı yalıtım malzemeleri gibi yapım işlerinde kullanılan her türlü malzemenin deneyleri ulusal veya uluslararası standartlara göre yapılabiliyor ve raporlanabiliyor. Laboratuvar bugüne kadar özel sektörden birçok kişi ve firmanın yanı sıra bazı İstanbul ilçe belediyeleri, TOKİ, KİPTAŞ, Türk Silahlı Kuvvetleri, bazı bayındırlık il müdürlükleri gibi birçok kurum ve kuruluşa hizmet vermiş.

TSE, kamu kurumu olmanın bilinciyle sektördeki deney taleplerinin karşılanmasında uygun fiyat anlayışıyla, özerk yapısıyla da özel firmalarla rekabet edecek şekilde hareket ediyor. TSE’nin belirlediği deney fiyatları, piyasa için düzenleyici ve belirleyici unsur oluyor. Ayrıca, TSE Avrupa’daki muadili kuruluşların fiyatlarından çok daha düşük ücretlerde hizmet sunarak ülkemize önemli bir katkı sağlıyor.   

Yapı Malzemeleri ve Kimya Grup Başkanlığı’nda 2 inşaat yüksek mühendisi, 3 İnşaat Mühendisi, 1 inşaat teknikeri, 1 inşaat teknisyeni, 1 orman yüksek mühendisi, 3 kimya yüksek mühendisi, 6 kimya mühendisi, 7 kimyager, 1 tekstil yüksek mühendisi görev alıyor.

Yalıtım Sektörüne Yönelik Deneyler ve Cihazlar
TSE’nin birçok alt laboratuvarında özellikle yalıtım sektörüne yönelik deneyler yapılıyor. Petrokimya laboratuvarında su yalıtımında ısıl eritme kaynağıyla kullanılan polimer bitümlü örtülerin TS 11758-1/Nisan 2002’ye göre deneyleri yürütülüyor. Isı Yalıtım Malzemeleri Laboratuvarı’nda EPS (TS 7316 EN 13163), XPS (TS 11989 EN 13164), Camyünü (TS 901-1 EN 13162)  ve Taşyünü (TS 901-1 EN 13162) gibi ısı yalıtım sektöründe kullanılan ana kalemlerin tüm deneyleri yapılabiliyor. Ayrıca kurum bünyesinde Seramik Laboratuvarı’nda 1 adet sıcak plaka metodu ile ısıl iletim katsayısı (λ) ölçüm cihazı ve Manisa Turgutlu Yapı Malzemeleri Laboratuvarı’nda ısıl geçirgenlik katsayısı (U değeri) ölçebilen Hot-Box cihazı bulunuyor. Hidrolik Bağlayıcılar Laboratuvarı’nda ise ısı yalıtım levha sıvası, ısı yalıtım levha yapıştırıcısı gibi hidrolik olarak sertleşen toz grubu yalıtım ürünlerine ait deneyler ve ısı yalıtım levha sistemine (ETICS) ait deneyler yürütülüyor.

Piyasadaki ısı yalıtım işlerinin büyük bir bölümünü bina dış cephelerine uygulanmakta olan ısı yalıtım levha sistemleri oluşturuyor. Bazı kamu kuruluşları ve üreticiler ETICS deney talebinde bulunduğu için, ısı yalıtım levha sistemlerinin son kullanım şekilleri üzerinden sistem performansını belirlemek üzere ETICS standardlarına ait deneyleri gerçekleştirme ihtiyacı duyuluyor. Buradaki en büyük avantaj, sistemin bileşenlerinin belirlenmesinde üreticiye proje bazlı ürün sunma avantajı sağlaması. Dolayısıyla üreticiler, ısı yalıtım levha sistem bileşenlerini, mesela EPS yoğunluğu, son kat kaplama tipi gibi özelliklerini değiştirerek her bir sisteme ait bir adla tüketiciye ve projeye özel birçok ürün sunma imkanı elde etmiş oluyorlar.

Şimdilik ETICS’ten TSE belgeli herhangi bir kuruluş bulunmuyor. Ancak önümüzdeki günlerde özellikle sistem üretimi olan firmalardan yoğun bir talep bekleniyor. ETICS sistemini TSE belgesiyle belgelendirmek isteyen üretici firmalar, deney maliyetleri bakımından ısı yalıtım levha sistemine ait her bileşen ürünün TSE belgelendirmesine ait toplam deney maliyetlerine nazaran yüzde 60 oranında kazanç sağlıyor. Mevcut TSE belgelendirme işlemlerinde, ısı yalıtım levha sıvası, ısı yalıtım levha yapıştırıcısı gibi her bir ürünün ayrı ayrı belgelendirilmesine de devam ediliyor.

Yapı Malzemelerinin Yangın Performansıyla İlgili Muayene ve Deneyler

TSE DLMB İzmir Ex Laboratuvarı bünyesinde TS EN 13501-1 standardı kapsamındaki deneylerin yapıldığı üniteler Ocak 2008’de devreye alınarak hizmet verilmeye başlandı. Laboratuvar, yangın sınıflandırması deneylerinden akredite olmuş. Laboratuvarda binalarda kullanılan yapı malzemelerinin sınıflandırma deneyleri yapılabiliyor. Yapı malzemelerinin yangın performansının sınıflandırılmasında kullanılan SBI (Single Burning Item) cihazı Türkiye’de sadece TSE İzmir Ex laboratuvarında bulunuyor.

Türkiye’de CE işaretlemesinin ana gereklerinden olan ses yalıtımı konusunda ve Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi Yönetmeliği’nde de atıfları bulunan, ürün belgelendirme yükünü kaldırabilecek personeli bulunan akredite bir laboratuvar mevcut değil. TSE, ses yalıtımıyla ilgili konularda İTÜ Mimarlık Fakültesi’ndeki laboratuvara yönlendirme yapıyor.

TSE Yapı Malzemeleri Yöneticisi Önder Kunt: TSE, Laboratuvarcılık Alanında da Eğitim Hizmeti Verecek”
“Yalıtım sektörü için milat, 2000 yılı sayılabilir. Binalarda Isı Yalıtım Yönetmeliği’nin yürürlüğe girmesiyle 14 Haziran 2000 tarihinden sonra yapılan yapıların TS 825’e ve ilgili yönetmeliğe uygun olarak yapılması zorunlu oldu. ‘Binalarda Enerji Performans Yönetmeliği’nin devreye gireceği 5 Aralık 2009 tarihinden sonra mevcut binaların da 10 yıl içersinde TS 825 standardına ve ilgili yönetmeliğe uygun hale getirilmesi gerekecek. Sürdürülebilir binaların gündemimizde önemli yer tuttuğu şu günlerde bilinçli üreticinin yanı sıra bilinçli tüketicilerin de yetiştirilmesi gerekiyor. Özellikle yeni Avrupa Normu (EN) standartlarının bilinçli tüketiciye hitap eden ürün sınıfları oluşturduğu görülüyor. Mali kaynakların doğru kullanılması açısından amaca uygun ürünlerin piyasaya arzı ve tüketicinin amacına uygun olan ürün sınıfını tercih etmesi, yeni standardizasyon anlayışının ana mantığını oluşturuyor. Dolayısıyla, kaynakların sonsuz olmadığı ve verimli enerji kullanımı konusunda yalıtımın kaçınılmaz bir çözüm olduğu bilincinin küçük yaşlarda başlayan bir eğitim süreciyle zihinlere yerleştirilmesi gerekiyor. Bu konuda TSE ‘Öncü Çocuk’ dergisi çocuklara yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapıyor.”

“TSE Yapı Malzemeleri ve Kimya Grup Başkanlığı birimleri, yalıtım sektörünün hem belgelendirme hem de özel deney ihtiyaçlarını gerçekleştirmenin yanı sıra laboratuvarcılık alanında da eğitim hizmeti vermeye bu sene içerisinde başlayacak. Gerekli altyapı çalışmaları tamamlandı ve taleplerin toplanmasına başlandı. Planlanan eğitimler hem uygulamalı hem de teorik bilgiler içerecek. Bu eğitime katılacak personelin deneyin nasıl uygulanacağı, gerekli cihazlar ve cihazların standarda uygunluğunun teyidi, kalibrasyon sertifikasının yorumlanması ve uygulamaya yansıtılması, deney sonuçlarının yorumlanması ve genel laboratuvar hizmetleri gibi konularda bilgi ve becerileri kazanması öngörülüyor. Katılımcılara gerekli dokümantasyon ve katılım sertifikası verilecek. Eğitimlerin sektörün ihtiyaç duyduğu kalifiye personel ihtiyacının karşılanmasında önemli rol oynaması bekleniyor. Ayrıca hedeflerimiz arasında AB fonlarından ve TUBİTAK 1007 veya 1001 projelerinden yararlanarak üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içersinde projeler üretmek de yer alıyor. Uzun vadede ise, TSE bünyesinde tek çatı altında ihtisas laboratuvarı olarak ilgili deneylerden metot bazlı akredite olmuş bir Yalıtım Laboratuvarı kurma hedefindeyiz. Bu laboratuvar çalışması içersinde kapsamlı bir gürültü laboratuvarı kurulması da yer alıyor. Bu çalışmaların sektör temsilcileri ve üniversitelerle işbirliği içersinde yürütülmesi düşünülüyor.”


Geri